In Vlaanderen en Brussel worden dan tal van activiteiten georganiseerd voor ouders en opvoedingsfiguren: Speeldagen, een pick-nick, een informatiebijeenkomst, opendeurdagen, een toneelvoorstelling,... en zoveel meer. De week van de opvoeding wordt georganiseerd omdat kinderen opvoeden een belangrijke taak is, maar ook niet altijd even gemakkelijk. Daarom wordt het vele dagdagelijkse opvoeden tijdens die week even in de kijker geplaatst. De Week van de Opvoeding gaat vooral over positieve opvoedingsstijlen promoten, opvoeden zichtbaar en bespreekbaar maken en het aanbod opvoedingsondersteuning beter bekend maken.

Opvoeden is… voor iedereen anders

In 2012 staat opnieuw één thema centraal: 'opvoeden is... voor iedereen anders'. Dit thema maakt duidelijk dat dé manier om kinderen op te voeden niet bestaat. Wat werkt voor het ene kind, lukt daarom niet bij een ander. De betrokken partijen zoeken best naar wat best past bij een kind, maar ook wat best past bij een ouder of opvoeder.

Campagne 2012

Tijdens de Week van de Opvoeding worden postkaartjes en affiches verspreid. Voor de campagne 2012 krijgt de Week van de Opvoeding steun van Herman Van Rompuy, voorzitter van de Europese Raad. Hij schreef de haiku over opvoeden die de postkaartjes en affiches siert.

Kalender Week van de Opvoeding

De kracht van de Week van de Opvoeding zit in de vele organisaties die tijdens en rond de Week van de Opvoeding speciale acties op touw zetten. Al deze acties worden samen gebundeld in één kalender. De kalender kan je vinden op www.weekvandeopvoeding.be.

Vandaag is het honderd jaar geleden dat de eerste wet op de kinderbescherming in het Belgische parlement werd gestemd.

23 jaar had het geduurd voor de wet effectief door het parlement raakte na de eerste initiatieven in die richting. De wet maakte kinderen onder de 16 jaar ‘strafrechtelijk onbekwaam’ en zorgde voor de oprichting van aparte jeugdrechtbanken.

Met de overgang naar de 20ste eeuw werd de notie van ‘het belang van het kind’ geboren, waarmee schoorvoetend afstand gedaan werd van de ouderlijke (lees: vaderlijke) macht. De start werd gemaakt naar een pedagogische aanpak voor jongeren die criminele feiten pleegden. Maar: enkel via gerechtelijke weg konden jongeren in moeilijke opvoedingssituaties toegang tot krijgen tot aangepaste hulpverlening. In 1965 was de tijd rijp voor een nieuwe wet op de jeugdbescherming, maar het zou nog tot 1985 duren vooraleer jongeren in problematische opvoedingssituaties ook buiten de gerechtelijke weg toegang kregen tot bijzondere hulpverlening.

In 2014 werd een volgende belangrijke stap gezet:  de start  van de intersectorale toegangspoort. Vanaf dan wordt het aspect ‘maatschappelijke noodzaak’ – de maatschappij die oordeelt dat een tussenkomst nodig is – nog duidelijker losgekoppeld van het recht op bijzondere hulp voor wie zich in een problematische leefsituatie bevindt.

(bron: Romain Vanlandschoot, Sluit ze op… jongeren in de criminaliteit 1400 tot nu, Davidsfonds).

Arbeidsrisico’s

Ghapro past het arbeidsgeneeskundige model toe in hun manier van werken: ze benaderen de sekswerkers vanuit hun beroepsrisico’s en de hulp en de medische preventieve zorg wordt gratis en anoniem op de werkplaatsen aangeboden. Elke bekende werkplaats - in alle sectoren van de prostitutie: raamprostitutie in het Schipperskwartier, privéhuizen, bars en jongensprostitutie in de buurt van het stadspark - wordt regelmatig bezocht door een mobiele equipe, bestaande uit een arts en een sociaal verpleegkundige. Verder kunnen prostituees op consultatie komen in het gezondheidshuis in het Schipperskwartier, waar ook sekswerkers zonder vaste werkplaats zoals escortedames terechtkunnen. Deze manier van werken werkt drempelverlagend en laat hen toe een vertrouwensband op te bouwen met prostituees. Een werkwijze die zijn vruchten afwerpt: in tien jaar tijd hebben de medewerkers van Ghapro 5.000 sekswerkers geholpen op medisch vlak. In totaal bereikten ze zo’n vijftig verschillende nationaliteiten. 85 procent van de sekswerkers zijn van Europese origine, overwegend afkomstig uit België en Oost-Europa.
 
Volksgezondheid

Anne Vercauteren, coördinator van Ghapro: ‘Sekswerkers zijn meer dan andere mensen blootgesteld aan seksueel overdraagbare infecties (soi), en andere risico’s, zoals geweld, ongewenste zwangerschap, alcohol- en druggebruik. Vaak laten hun werkomstandigheden niet toe dat ze gebruik maken van de bestaande gezondheidszorg: ze werken lange dagen, soms zeven dagen per week, kunnen hun werkplaats niet verlaten, zijn niet bekend met het lokale hulpverleningsaanbod of spreken de taal niet. Bovendien hebben de reguliere hulpverleners vaak een negatieve houding waardoor sekswerkers hun beroep niet durven meedelen en bijgevolg ook hun beroepsspecifieke problemen niet kunnen bespreken. "Daarom bieden wij hen gespecialiseerde hulp", vult arts Tine Cornelissen aan. "Uitstrijkjes, vaccinaties en SOA-tests behoren tot de basisdiensten alsook de behandeling van geslachtsziekten.  Bovendien informeren we hen heel concreet omtrent het gebruik van glijmiddel en condoom en anticonceptie. En met resultaat: de sekswerkers die we bereiken gaan na verloop van tijd veiliger werken." Juist doordat ze de sekswerkers benaderen vanuit het beroepsrisico heeft de werking van Ghapro een niet te onderschatten impact op de volksgezondheid. Door de sekswerkers te beschermen en, indien nodig, te behandelen, worden immers ook de klanten gevrijwaard van geslachtziekten en indirect hun partners thuis beschermd.

Stoppen

Sinds 2007 doet de organisatie ook aan sociaalpsychologische dienstverlening. Vele sekswerkers hebben naast allerlei gezondheidsproblemen ook problemen van psychosociale aard, schulden, geen ziekteverzekering, huisvestingsproblemen, juridische, relationele problemen en nog zoveel meer. En ze vinden niet altijd hun weg naar de hulpverlening zoals het OCMW of de mutualiteit. Ook sekswerkers die hun professioneel leven een andere wending willen geven en een baan zoeken op de reguliere arbeidsmarkt kunnen bij Ghapro terecht. Evi Aerts, sociale hulpverlener: "Stoppen is niet gemakkelijk. De meeste mensen die in de prostitutie stappen denken dit werk maar tijdelijk te doen, tot ze een bepaald bedrag gespaard hebben. Weinigen stappen er op dat moment uit. Veel sekswerkers hebben financiële moeilijkheden en leven van dag tot dag. Hierdoor hebben ze geen geld opzij staan om een periode zonder inkomen te overbruggen. En ook al is er veel armoede onder de sekswerkers toch kunnen sommigen op de gewone arbeidsmarkt nooit zoveel verdienen als in de prostitutie. Bovendien is het ook moeilijk om terug te gaan solliciteren: wat zet je op je cv voor de periode dat je in de prostitutie hebt gewerkt?"

www.ghapro.be

Na het voltooien van alle fusies, midden 2013, zullen in de Vlaamse Gemeenschap maximaal elf CAW’s worden erkend.

Wie een vraag heeft, of op zoek is naar hulp, kan bellen naar 078 15 03 00. Je wordt dan doorgeschakeld naar een CAW in je eigen provincie. Mailen kan ook, naar onthaal@caw.be.

Meer verantwoordelijkheid voor organisator

Dankzij het nieuwe besluit is het mogelijk om snel bijkomende opvang te realiseren door maximaal gebruik te maken van de beschikbare infrastructuur en door een laagdrempelige aanvraagprocedure. De organisator kan zelf bepalen hoeveel kinderen er binnen een bepaalde infrastructuur worden opgevangen. De verantwoordelijkheid voor de veiligheid van de opvang wordt in grote mate bij de organisator gelegd. Van hem wordt verwacht dat hij een inschatting maakt van de veiligheidsrisico’s en de gepaste maatregelen neemt om een veilige opvang te verzekeren.

Kwaliteitsvol aanbod

Het nieuwe besluit staat voor een kwaliteitsvol aanbod. Onder bepaalde voorwaarden kunnen niet-gekwalificeerde begeleiders en jongeren vanaf 16 jaar worden aangeworven voor deze nieuwe vorm van vakantieopvang. Op deze manier vindt de organisator gemakkelijker kinderbegeleiders. Er moet hoe dan ook altijd minstens één gekwalificeerde kinderbegeleider ouder dan 18 jaar aanwezig zijn en de coördinator moet minstens een bacheloropleiding hebben. De organisator van de vakantieopvang met attest van toezicht is verantwoordelijk voor de uitbouw van een pedagogisch onderbouwde opvang in een veilige en gezonde omgeving. Vakantieopvang met attest van toezicht is fiscaal aftrekbaar.

Sector op de hoogte brengen

Het besluit trad in werking op 1 mei 2012. Alle informatie komt op de website van Kind en Gezin. De sector van de kinderopvang wordt in de komende dagen op de hoogte gebracht van de vereenvoudigde procedure met betrekking tot het aanvragen van vakantieopvang zodat zij zich nog kunnen organiseren en informeren voor de schoolvakanties vanaf 1 juli 2012. Al vanaf deze zomer kunnen er dus plaatsen bijkomen voor vakantieopvang van kleuters en schoolgaande kinderen.

De winnaar ontvangt een cheque van 7.000 euro. De tweede en de derde plaats worden beloond met 4.000 euro. Uit de oorspronkelijke oproep van Elisan: “The 2012 Alzheimer Prize, which is a very interesting initiative, jointly organized by the Elisan Network and the Fondation Médéric Alzheimer, in order to collect and award the best practices at EU level in the field of ‘Improving quality of life of people with dementia and their health care assistants either at home  or in care homes’.

This call for awards is for existing projects, with a real innovative concept to contribute to the improvement of life conditions of persons with dementia and their families, living at home or in residential care. The deadline is the 15 of June 2012.

The Fondation Médéric Alzheimer offers an endowment of 15 000 euros divided with a first award of 7 000 euros and two awards of 4 000 euros.

Je vindt de oproep ook op http://www.vleva.eu/nieuws/prijs-voor-innovatieve-aanpak-dementie.

Lees meer over de projectoproep op de site van de Koning Boudewijnstichting.

Doelpubliek

Verenigingen en instellingen die zich in België uitdrukkelijk tot mensen in armoede richten, die een vernieuwend project van armoedebestrijding wensen te realiseren dat aansluit op een lokale dynamiek van solidariteit en dialoog met mensen die in armoede leven.

Timing

Uiterste datum indiening dossiers: 30/09/2012
Datum bekendmaking: 21/12/2012

Meer info?

Surf naar de website van de KBS.

Een gastgezin is een gezin (of een alleenstaande) dat naast een groot hart, ook tijd en ruimte heeft om op regelmatige basis een oudere persoon of een hulpbehoevende volwassene op te vangen. Een gastgezin kan zo een mantelzorger de kans geven om de zorg te delen en even over te nemen. Op die manier krijgt de mantelzorger tijd en ruimte om op adem te komen. Daarenboven doorbreekt een gastgezin het isolement van de zorgbehoevende. Een andere omgeving en andere sociale contacten in een huiselijke sfeer doen soms wonderen.

Het Vlaamse woonzorgdecreet omschrijft gastopvang als vrijwilligerszorg door een gezin of een persoon die in zijn eigen woning tijdelijke opvang biedt aan een zorgbehoevende. Landelijke Thuiszorg vzw en Thuishulp vzw kregen sinds 2010 de nodige erkenningen van de Vlaamse overheid om deze hulpverlening uit te bouwen en te coördineren in Vlaanderen. In 2011 kregen de diensten voor gastopvang een subsidiabel urencontingent van 23.000 uren toegewezen. De diensten blijken succesvol te zijn. Uit hun cijfers blijkt dat hun gastgezinnen gedurende meer dan 24.000 uren een zestigtal gasten opgevangen hebben. Om deze dynamiek niet te stuiten en deze coördinerende diensten te versterken, heeft minister Jo Vandeurzen ook in 2012 een extra budget voorzien.

Uit het recente onderzoek ‘Doe mee!’ van de VUB en Hogeschool Gent over ouderen en maatschappelijke participatie, blijkt dat er bij ouderen een groot draagvlak is voor vrijwilligerswerk. Van de nog niet geëngageerde ouderen geeft 16% aan dit in de toekomst wel te willen doen. Niet alleen jongere generaties tonen aan een hart te hebben voor zorgbehoevende ouderen, ook een pak ouderen wil zijn steentje hiertoe bijdragen.

Ongetwijfeld zijn er, naast de oudere generatie, ook heel wat jongere mensen die zich willen engageren en een rol als gastgezin willen opnemen. Dit past uitstekend in het Europees jaar 2012 van Actief ouder worden en Intergenerationele solidariteit.

Bij de start van de Europese Vaccinatieweek kondigde Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen gisteren op de gezondheidsconferentie over vaccinaties een nieuwe gezondheidsdoelstelling en een bijhorend actieplan aan voor de periode 2012 – 2020.

De nieuwe algemene gezondheidsdoelstelling luidt: “Tegen 2020 moet een kwaliteitsvol vaccinatiebeleid in Vlaanderen erop gericht zijn de bevolking gedurende het hele leven doeltreffend te beschermen tegen vaccineerbare infectieziekten die een ernstige impact kunnen hebben op de levenskwaliteit.” De gezondheidsdoelstelling kwam tot stand dankzij de inbreng van talrijke mensen en organisaties die samenkwamen in vier werkgroepen.

De doelstelling werd geconcretiseerd voor vijf verschillende doelgroepen:

1)    Kinderen en jongeren
Een van de subdoelstellingen is dat Vlaanderen tegen 2015 voldoet aan de voorwaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie om mazelen uit te roeien in de Europese Regio. Dat wil zeggen dat de vaccinatiegraad voor bof, mazelen en rubella op beide vaccinatiemomenten minstens 95% bedraagt. Tegen 2016 wordt ernaar gestreefd dat alle vaccinaties bij 80% van de kinderen jonger dan 18 maanden, tijdig gegeven worden.

2)    Volwassenen
Tegen 2014 wordt voor volwassenen een vaccinatiekalender en vaccinatiestrategie opgemaakt. Hierin zal speciale aandacht gegeven worden aan de kinkhoestvaccinatie bij aanstaande ouders en de gezinsleden van jonge baby’s. Verder willen we tegen 2020 minstens 50% van de zwangere vrouwen vaccineren tegen seizoensgriep. Een laatste aandachtspunt houdt in dat tegen 2020 minstens 50% van de risicogroepen, voor complicaties van griep jonger dan 65 jaar, jaarlijks gevaccineerd worden tegen seizoensgriep.

3)    65-plussers
De Vlaamse overheid biedt vaccinaties aan de bewoners van woonzorgcentra aan. Mede hierdoor willen we tegen 2020 een vaccinatiegraad tegen seizoensgriep van 75% bereiken onder de doelgroep 65-plussers. De Vaccinatiekoepel zal tegen 2018 een advies uitbrengen over de nood aan middelen voor pneumokokkenvaccinatie.

4)    Vaccinatie en reizen
Tegen 2015 moeten uniforme Vlaamse richtlijnen voor reizigersvaccinatie bepaald worden. Deze richtlijnen worden opgesteld rekening houdend met internationale richtlijnen en adviezen van de Wereldgezondheidsorganisatie en het European Center for Disease Prevention and Control (ECDC). Tegen 2016 moeten de richtlijnen bekend zijn bij alle actoren die in Vlaanderen actief zijn bij gezondheidsadvisering in verband met reizen. Vanaf dan moeten zij die richtlijnen ook toepassen. Een charter over reisvaccinatie en gezondheidsadvies wordt opgemaakt en overlegd met de reissector.

5)    Vaccinatie en werksituatie
Omwille van het risico op het verspreiden van ziektes naar de bevolking toe, moeten sommige beroepsgroepen goed gevaccineerd zijn tegen bepaalde infectieziekten. Hierbij gaat speciale aandacht naar vaccinatie tegen griep en kinkhoest bij gezondheidspersoneel en tegen hepatitis A bij personen die professioneel met voedingswaren in contact komen. Tegen 2017 willen we een breed maatschappelijk en professioneel draagvlak creëren voor de implementatie van deze vaccinaties.  Op die manier wordt ernaar gestreefd dat 80% van het gezondheidspersoneel tegen 2020 gevaccineerd is tegen seizoensgriep. Ook wordt ernaar gestreefd dat dan 80% van het gezondheidspersoneel dat met baby’s werkt een boostervaccinatie tegen kinkhoest gekregen heeft als volwassene.

Uitvoering actieplan
Om de gezondheidsdoelstelling te realiseren, werd een actieplan opgesteld. Goede communicatie naar de bevolking toe is hierbij noodzakelijk. Onder meer wordt op een website alle vaccinatie-informatie gecentraliseerd.  Zo kan de bevolking bv. tijdens een uitbraak van een epidemie waartegen gevaccineerd kan worden, op deze website snel correcte informatie vinden.
Maar ook naar gezondheidspersoneel moet goed gecommuniceerd worden over vaccinaties, zowel tijdens hun opleiding als tijdens bijscholingen. Tegen 2014 moet er een centraal aanspreekpunt zijn waar gezondheidspersoneel met vragen terecht kan.
Verder is het ook de ambitie om tegen 2017 iedere burger of patiënt de mogelijkheid te bieden om zijn vaccinatiegegevens online in te kijken en af te printen.

Meer info

• www.gezondheidsconferentie-vaccinaties.be
   Meer informatie over de conferentie, de gezondheidsdoelstellingen, werknota's en rapporten

• www.vaccinatieweek.be
   Meer info over de thematiek en de Europese Vaccinatieweek in Vlaanderen.

• www.zorg-en-gezondheid.be/vaccinaties
   Meer info over vaccinaties op de website van het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid.

Het Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) publiceert vandaag een studie over de geestelijke gezondheidszorg voor kinderen en jongeren. De daarin geformuleerde aanbevelingen bevestigen volgens Zorgnet Vlaanderen vroegere adviezen:  er is nood aan een diepgaand transformatieproces. De koepelorganisatie vraagt dat na de fase van adviezen de concretisering van dit toekomstplan wordt aangevat. “Hiervoor is een dringende bijeenkomst van  de Interministeriële Conferentie nodig.”

Veertig procent van de kinderen die gespecialiseerde geestelijke gezondheidszorg nodig hebben, krijgen die vandaag niet. Verklaringen hiervoor zijn de toename van de hulpvragen, een onvoldoende gediversifieerd aanbod en het complexer worden van onze samenleving voor kinderen.

Bijna een jaar geleden trok de Nationale Raad voor Ziekenhuisvoorzieningen aan de alarmbel. De raad adviseerde minister Onkelinx te investeren in bijkomende capaciteit, onder meer in de ambulante, multidisciplinaire zorg. De geestelijke gezondheidszorg voor kinderen en jongeren moet gestalte krijgen in een samenhangend zorgprogramma, waarbij de diverse zorgvormen beter op elkaar afgestemd worden in een zorgnetwerk per regio. Belangrijk is dat er voldoende crisisopvang is en een correcte doorverwijzing. In deze transformatie is een krachtenbundeling met de welzijnssector cruciaal, evenals het aantrekken van voldoende personeel met de nodige competenties.

Het onderzoek van het KCE bevestigt nu die aanbevelingen. In de sector is er in tussentijd voldoende consensus gegroeid over deze basisprincipes. De weg is vrij om de huidige fragmentatie te overstijgen en een betere zorg op maat van de kinderen en jongeren te organiseren. Zorgnet Vlaanderen roept daarom de overheid op om dringend een Interministeriële Conferentie bij elkaar te roepen over deze thematiek. “De oprichting van een technische werkcel wordt immers al bijna een jaar in het vooruitzicht gesteld, maar de beslissing hiertoe laat op zich wachten. De belangrijkste opdracht van die cel is het uitschrijven van een transformatiegids met een concreet werkplan. De sector is er klaar voor. Door een betere financiering van de ambulante kinderteams deed minister Jo Vandeurzen al  een eerste inspanning aan Vlaamse kant om dit transformatieproces mee te ondersteunen. Het is nu aan het federale beleid.”

Het meten van de fraude in ons land blijft een immense onderneming. Een proefstudie van het Federaal Wetenschapsbeleid en de FOD Sociale Zekerheid brengt ons een stap dichter bij de waarheid. Bijna 40% van de Belgen geeft toe dat zij wel eens goederen of diensten in het zwart koopt.

De resultaten tonen ook aan dat 0,6% van het BBP verloren zou gaan door de niet aangegeven activiteiten van 14% van de bevolking en dat 2,3% van de omzet niet zou vermeld worden in de fiscale aangiften. 24% van de respondenten gaf toe zijn aangiften niet correct in te vullen.

De resultaten van de SUBLEC-enquête (Survey on the Black Economy) van het Federaal Wetenschapsbeleid en de FOD Sociale Zekerheid, afgenomen door de KU Leuven, de Université de Liège en de Université Libre de Bruxelles werden gisteren voorgesteld op een conferentie.

’The more people know about fraud, the more they discuss it, the better society can fight it’, is het standpunt van de Europese anti-fraude instantie OLAF. De enquête leert ons onder meer dat wanneer men van mening is dat ook de anderen meer frauderen, men zelf ook meer fraudeert. En ook is duidelijk dat de directe oorzaak van fraude de belastingdruk is, maar dat in de strijd tegen de fraude ook controle en pakkans een rol spelen. Volgens Prof. Dr. Jef Pacolet van het HIVA (KUL), moet de overheid “een deugdzame spiraal creëren van verhoogde pakkans, verbeterde belastingmoraliteit en lagere fraude”. De eerste resultaten laten ook uitschijnen dat uitkeringstrekkers minder kans hebben om in het zwart te werken of goederen en diensten in het zwart te kopen. Zwartwerk is ook niet de smeerolie van de economie, want indien het niet meer mogelijk zou zijn, zouden twee op de drie die goederen en diensten in het wit kopen.

John Crombez, staatssecretaris voor de Bestrijding van Sociale en Fiscale Fraude erkent op zijn beurt dat om het draagvlak voor fraudebestrijding te vergroten het essentieel is dat de selectie van risicovolle dossiers efficiënter gebeurt. “We moeten meer inspectie en controle inzetten waar er problemen zijn, maar ook minder waar de zaken in orde zijn”.

De organisatoren van de conferentie menen dat de aanwezigheid van de FOD Financiën, de FOD Sociale Zekerheid, de POD Wetenschapsbeleid, de Sociale Inspectie, de Federale Politie, het Rekenhof, de academische wereld, het Planbureau, de Nationale Bank, vertegenwoordigers van de vakbonden en de ondernemingen bijdraagt tot de vakoverschrijdende aanpak van het fenomeen fraude.

>> Meer info over de studie: klik hier.

Ouderen en zorgbehoevenden kunnen voor tijdelijke opvang terecht bij vrijwillige gastgezinnen. Deze opvangmogelijkheid, aangeboden sinds 2010 door de diensten voor gastopvang, is te weinig gekend. Philomène Paulissen in het Limburgse Niel-bij-As getuigde op haar boerderij over haar motivatie om gastvrouw te zijn voor onder meer Jozef, een senior die het er duidelijk naar zijn zin heeft. Landelijke Thuiszorg vzw en Thuishulp vzw stelden bij haar ook de werking van gastopvang voor. Jo Vandeurzen, Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, gaf toelichting bij de rol van deze thuiszorgvoorziening. Hij hoopt dat meer gezinnen bereid zijn om thuis af en toe zorgbehoevenden of ouderen op te vangen.

Een gastgezin of een alleenstaande heeft naast een groot hart, ook tijd en ruimte om op regelmatige basis een oudere persoon of een hulpbehoevende volwassene op te vangen. Een gastgezin kan zo een mantelzorger de kans geven om de zorg te delen en even over te nemen. Op die manier kan de mantelzorger op adem komen. Bovendien doorbreekt een gastgezin het isolement van de zorgbehoevende. Een andere omgeving en andere sociale contacten in een huiselijke sfeer doen soms wonderen.

Het Vlaamse woonzorgdecreet omschrijft gastopvang als vrijwilligerszorg door een gezin of een persoon die in zijn eigen woning tijdelijke opvang biedt aan een zorgbehoevende. Landelijke Thuiszorg vzw en Thuishulp vzw kregen sinds 2010 de nodige erkenningen van de Vlaamse overheid om deze hulpverlening uit te bouwen en te coördineren in Vlaanderen. In 2011 kregen de diensten voor gastopvang een subsidiabel urencontingent van 23.000 uren toegewezen. De diensten blijken succesvol: hun gastgezinnen hebben gedurende meer dan 24.000 uren een zestigtal gasten opgevangen. Om deze coördinerende diensten te versterken, heeft minister Jo Vandeurzen ook in 2012 een extra budget voorzien.

Uit het recente onderzoek ‘Doe mee!’ van de VUB en Hogeschool Gent over ouderen en maatschappelijke participatie, blijkt dat er bij ouderen een groot draagvlak is voor vrijwilligerswerk. Van de nog niet geëngageerde ouderen geeft 16% aan dit in de toekomst wel te willen doen. Niet alleen jongere generaties tonen aan een hart te hebben voor zorgbehoevende ouderen, ook een pak ouderen wil zijn steentje hiertoe bijdragen.

Ongetwijfeld zijn er, naast de oudere generatie, ook heel wat jongere mensen die zich willen engageren en een rol als gastgezin willen opnemen. Dit past in het Europees jaar 2012 van Actief ouder worden en Intergenerationele solidariteit.

Van harte!En veel leesgenot aan:

Patricia Vanduffel uit Ekeren
An Sleebus uit Kessel-Lo
Mimi Bernaert uit Blankenberge
Jules H. Schaepkens uit Edegem
Karolien Rottiers uit Gent

Elk jaar organiseert de Wereldgezondheidsorganisatie de Europese Vaccinatieweek. Dit jaar is dat de week van 21 tot en met 27 april. De Vlaamse overheid sluit zich aan bij dit initiatief en plaatst in 2012 opnieuw het thema 'vaccinatie en zwangerschap' centraal. Een goede, volledige vaccinatie bij een geplande zwangerschap is immers extra belangrijk. Niet alleen de moeder krijgt bescherming tegen allerlei ziektes, zoals rodehond of tetanus. Door zichzelf te beschermen, beschermt de moeder ook haar baby.
Door zich te laten vaccineren, vermijdt de moeder dat ze ziek zou worden tijdens de zwangerschap, met mogelijke complicaties. Ook vermijdt ze zo dat ze kort na de geboorte een besmettelijke ziekte eventueel door zou geven aan haar jonge baby. Vandaar dat alle toekomstige moeders opgeroepen worden op tijd bij hun arts te gaan om hun vaccinaties te laten nakijken en als nodig te laten aanvullen.

Nog niet zwanger, maar wel plannen?

Vaccinatie nog voor de zwangerschap is het meest aangewezen. Dan kunnen nog alle vaccins toegediend worden. Denkt u eraan kinderen te krijgen, dan kunt u dus best door uw arts laten nakijken of u volledig gevaccineerd bent. Vooral tegen een ziekte zoals rodehond is het belangrijk voldoende beschermd te zijn vóór de zwangerschap.

Proficiat, u bent zwanger!

Ook tijdens de zwangerschap zijn bepaalde vaccins nog aangewezen en is een afspraak met de arts zinvol. Veel vaccins kunnen ook tijdens de zwangerschap veilig toegediend worden, zonder gevaar voor de baby. Een zwangere vrouw die bijvoorbeeld nog niet gevaccineerd is tegen kinkhoest, kan dat best nog laten doen. Kinkhoest is immers heel besmettelijk voor pasgeboren baby’s. Voor wie zwanger is tijdens het griepseizoen (begin oktober tot einde februari), biedt een spuitje tegen griep de beste bescherming.

Na de bevalling

In elk geval blijft het belangrijk na de geboorte op tijd te starten met vaccinatie voor de baby zelf. Al na 8 weken moet de baby zijn eerste vaccins krijgen om zo snel mogelijk goed beschermd te zijn.

De vaccinatieweek

Net zoals vorig jaar grijpt het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid de Europese Vaccinatieweek aan om deze thema’s rond vaccinatie en zwangerschap opnieuw onder de aandacht te brengen. Tijdens en ook nog na de vaccinatieweek vindt u uitgebreide info op de website www.vaccinatieweek.be.

Gezondheidsconferentie vaccinaties 2012

Op zaterdag 21 april 2012, bij de start van de Europese Vaccinatieweek, organiseert Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen een gezondheidsconferentie over vaccinaties. Tijdens deze conferentie worden een nieuwe gezondheidsdoelstelling en bijhorend actieplan voor de periode 2012 – 2020 voorgesteld. De conferentie vindt plaats in het Congrescentrum Lamot in Mechelen en duurt een ganse dag.

Meer info en de mogelijkheid tot inschrijven vindt u op de website www.gezondheidsconferentie-vaccinaties.be.

Hier vind je het volledige overzicht van de inhoud van Weliswaar 105.

Van Mulders staat aan het hoofd van het Agentschap Jongerenwelzijn en werd eind januari verkozen tot overheidsmanager van het jaar. We treffen elkaar op de tiende verdieping van het Ellipsgebouw, waar het Agentschap Jongerenwelzijn zijn uitvalsbasis heeft. “Eigenlijk zitten we met onze comités en consulenten over Vlaanderen verspreid. Bovendien besturen we ook de gesloten instellingen in Mol, Ruiselede, Beernem en Everberg. We doen er ook aan hulpverlening. Op die manier staan we rechtstreeks in contact met Vlaamse jongeren en hun gezinnen.” En dat maakt het voor Van Mulders zo bijzonder om voor Jongerenwelzijn te mogen werken. “Ik voel me niet enkel overheidsmanager, maar ook een sociaal ondernemer.”


^{Stefaan Van Mulders (administrateur-generaal Agentschap Jongerenwelzijn): “De nood aan jeugdzorg wordt in Vlaanderen al te vaak tot crisissen herleid.”}

Wat kunnen een ondernemer uit de privé en zijn collega bij de overheid van elkaar leren?
Stefaan Van Mulders: “Als overheid heb je minder druk van aandeelhouders, van bonussen en kortetermijnwinsten. Ik heb de indruk dat we dat voordeel meer en meer weten te valoriseren. We doen dat door langetermijnstrategieën uit te stippelen die minstens een regering – en liefst langer – meegaan. Anderzijds denk ik dat de overheid qua besluitvaardigheid en klantencontact nog duidelijk iets van de privé kan leren.”

Welke zijn de moeilijkste opdrachten voor de manager van het Agentschap Jongerenwelzijn?
“De grootste uitdaging blijft om de afstand te overbruggen tussen het beleid en het concrete probleem van de jongere met wie je aan tafel zit. Voor die match moet je tijd maken en duidelijk communiceren. Ik geloof daarbij sterk in de kracht van een gemeenschappelijk verhaal. Daarmee toon je welke richting de jeugdzorg neemt en hoe elke medewerker zijn energie, engagement en deskundigheid kan aanwenden. Een geslaagd voorbeeld is de visienota 2020 voor de gemeenschapsinstellingen. Die lieten we grotendeels bedenken en neerpennen door medewerkers op het terrein. Zo krijg je een gedragen product dat nadien wordt getoetst aan het beleid. Dat proces is natuurlijk ideaal. Maar soms loopt het ook anders en word je voorbijgestoken door de politieke realiteit die sneller wil gaan.”

^{Stefaan Van Mulders (administrateur-generaal Agentschap Jongerenwelzijn): "Onze missie bevat acht kernwaarden: deskundigheid, engagement, integriteit, openheid, gewoon doen, verbondenheid, teamspirit, niet loslaten."}

Wat doe je dan?
“Dan komt het erop aan zo transparant mogelijk te communiceren. Het is sowieso niet eenvoudig om vanuit Brussel iedereen op de werkvloer met een duidelijke boodschap te bereiken. Soms vergt een beslissingsproces ook enige discretie. We zijn bijvoorbeeld bezig met een veranderingstraject voor de diensten integrale jeugdhulp. Ik kan momenteel onvoldoende duidelijkheid geven aan de individuele medewerker wat er met hem precies zal gebeuren. En toch moet iedereen er dan op vertrouwen dat we het traject met de grootste zorg uitvoeren.”

Wat verstaat u onder ‘jong leven richting geven’?
“Onze missie bevat acht kernwaarden: deskundigheid, engagement, integriteit, openheid, gewoon doen, verbondenheid, teamspirit, niet loslaten. Ik probeer die waarden telkens aan te halen in wat ik zeg. Ze worden ook gehanteerd bij het personeelsbeleid van onze organisatie. Als iedereen onze missie ook werkelijk beleeft, kan ze een motor vormen voor de Vlaamse jongerenwelzijnssector. Dat is onze kernkracht. Waarden zijn voor een stuk emotie en persoonlijke houding. Wat ons niet mag beletten ook efficiënt en effectief te handelen. Dat bepaalt mee je geloofwaardigheid. Momenteel trachten we bijvoorbeeld in kaart te brengen wat het globale resultaat is van bepaalde behandelingen en methodieken op het terrein. We willen die resultaten vergelijken om er dan de best practices uit te distilleren. Die evolutie naar resultaatgerichtheid vormt een belangrijk aandachtspunt.”

Wat zijn de troeven van de Vlaamse jongerenwelzijnssector?
“De organisatie van gesloten instellingen is in Vlaanderen een overheidsopdracht. Daardoor zijn we hulpverlener met de hulpverleners. Onze consulenten staan rechtstreeks in contact met de private partners die hun hulpverleningsprogramma uitvoeren. We ervaren dezelfde problemen als onze subsidienemers en die nauwe band maakt ons eigenlijk heel sterk. We spreken dezelfde taal en staan voor dezelfde uitdagingen.”
“Qua concrete methodiek trachten we de kracht van het gezin meer centraal te plaatsen: wat kunnen ze zelf aan en zelf oplossen? Je ziet vaak dat die kracht aanspreekbaar is, op voorwaarde dat we er in investeren. De integrale jeugdhulp is niet enkel een opdracht van de bijzondere jeugdzorg, maar evengoed van de centra algemeen welzijnswerk, de centra leerlingenbegeleiding en de geestelijke gezondheidszorg.”

Belanden we zo bij een werkpunt van de sector?
“Inderdaad. We moeten het maatschappelijke belang van de bijzondere jeugdzorg nog meer onderstrepen. De nood aan jeugdzorg wordt in Vlaanderen al te vaak tot crisissen herleid. We vragen ons pas af wat er in de jeugdzorg gebeurt als er een minderjarige schokkende feiten pleegt of als de media bericht over een problematisch pleeggezin? De jeugdzorg is noodzakelijk om een generatie jongeren een perspectief te geven, en moet steviger verankerd worden in ons maatschappelijk en politiek discours. Dat moet de reden zijn waarom we erin investeren, niet het crisismanagement. In Nederland staat jeugdzorg bovenaan de politieke agenda. Het beleid heeft er een visie en gelooft dat het de taak van de maatschappij is, van iedereen dus, om jongeren een toekomst te geven.”

Hoe probeert u het maatschappelijke draagvlak in Vlaanderen te vergroten?
“Het voorbije jaar kreeg jongerenwelzijn aandacht in een ad-hoccommissie van het Vlaams Parlement. Die slaagde erin de anekdotiek te overstijgen. Er kwam een resolutie over de jeugdzorg tot stand waarover we in een Staten-Generaal van wetenschappers, magistraten, private partners en belendende sectoren gaan debatteren. Op basis van die dialoog willen we een visie met actiepunten ontwikkelen, een wervend verhaal dat vertelt waar we met de Vlaamse jeugdzorg heen willen.”

^{Jean-Pierre Van Baelen, veranderingsmanager met een perspectief op de zorg in 2020.}

Wat moet er tegen wanneer bereikt worden?
“De conceptnota bevat twee strategische doelstellingen. Er moet een zorggarantie zijn voor personen met een handicap met de grootste ondersteuningsnood tegen 2020.. En de ondersteuning en zorg in Vlaanderen moet nog meer vraaggestuurd worden. Dat betekent dat de persoon met een handicap of zijn directe omgeving de regie van de zorg in handen heeft, en dus niet langer afhankelijk is van het aanbod dat de voorzieningen in pakketten aanbieden.”

Een zorggarantie klinkt beloftevol, maar is ze haalbaar?
“Om de twee strategische doelstellingen te bereiken heeft de Vlaamse Regering elf strategische projecten vooropgesteld (zie kader onderaan deze tekst). Een ervan is het voeren van het maatschappelijke debat. Een ander project is de opvolging van het zorgregiebesluit dat ervoor moet zorgen dat de vrijgekomen plaatsen op de wachtlijst toekomen aan de hulpvrager die het aanbod het meest nodig heeft. Dat wordt op provinciaal vlak geregeld. De hulpvrager staat dus niet meer alleen tegenover de voorziening, maar er wordt in een regionaal overlegnetwerk gehandicaptenzorg (ROG) bekeken wie er welke zorg krijgt. Dat systeem heeft de laatste jaren een succesvolle weg afgelegd. We zullen het met Perspectief 2020 versterken. Dat neemt niet weg dat we de capaciteit zullen moeten blijven uitbreiden tot 2020. En bij het traject hoort ook een persoonsvolgend budget. Het geld wordt ofwel rechtstreeks aan de gebruiker gegeven ofwel aan de door het VAPH-erkende zorgverstrekker waar hij zijn hulp verlangt. Daarmee wordt de autonome regie van de zorg door de gebruiker gegarandeerd.”

Dat zijn ambitieuze plannen.
“Ze zijn ook ingrijpend. Daarom is het maatschappelijk debat een van onze elf strategische projecten. Op 6 en 7 juni organiseren we een colloquium waar we dat debat zullen voeren. De deelnemers zijn uitgenodigd om zich over vier kwesties uit te spreken. Wat verstaan we onder kwaliteit van bestaan en hoe willen we een inclusieve samenleving organiseren? Welke organisatorische voorwaarden moeten vervuld worden om zorggarantie te realiseren? En hoe verwezenlijken we de vermaatschappelijking van de zorg? In themalijn drie vragen we ons af wat de ethische verantwoordelijkheden en grenzen en de financiële mogelijkheden versus de individuele rechten zijn. En ten slotte: hoe organiseren we die sociale bescherming in het federale België?”


^{Jean-Pierre Van Baelen, veranderingsmanager: "Als we voor iedereen zorg willen garanderen, dan moeten we als maatschappij eerst uitklaren wat we verwachten van de ouders van de personen met een handicap."}
Als het over vermaatschappelijking van de zorg gaat, bedoelt u dan onder meer mantelzorg?
“Ja, maar het gaat over meer. Als we voor iedereen zorg willen garanderen, dan moeten we als maatschappij eerst uitklaren wat we verwachten van de ouders van de personen met een handicap. Welke zorg moeten zij sowieso opnemen en welke niet. Dat noemen we gebruikelijke zorg: de zorg die iedere moeder of vader geacht wordt op te nemen zonder daarvoor betaald te worden. Na ons congres zouden we graag weten wat we daar in Vlaanderen precies onder verstaan. Een bijkomende vraag is hoe we bewerkstelligen dat mantelzorg echt mogelijk wordt? Mantelzorg is dan niet hetzelfde als gebruikelijke zorg of als informele zorg. We zullen die begrippen ook verder moeten uitklaren. Op die manier weten we welke hefbomen we kunnen en willen aanwenden om zorg te garanderen in een maatschappij die – zo wordt ze toch gepercipieerd – individualistischer wordt.”

Een van de logische vragen is altijd: wie betaalt wat?
“Zeker. Betekent een recht op hulp of zorg dat de overheid moet zorgen voor een aanbod dat aan álle noden beantwoord? Wat is het financiële gevolg daarvan? Hoe verhouden informele en professionele zorg zich tegenover elkaar? Wat zijn de mogelijkheden en grenzen van empowerment? En hoe omschrijven we maatschappelijk verantwoorde kosten? Die discussie zit vervat in de derde themalijn van het colloquium.”
Voor een instituut als het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap moet dit een immense omwenteling zijn. Kan het VAPH wel vlot mee veranderen?
“Het VAPH zal – zo staat het in de conceptnota – zelf integraal deel moeten uitmaken van het transitieproces. Maar het is niet mijn taak om ook voor het VAPH het veranderingstraject uit te tekenen. Dat is de opdracht van de leidende ambtenaar (administrateur-generaal Laurent Bursens, NK). Om het hele project te doen slagen is de hervorming van het VAPH een kritische succesfactor.”

Wat moet het colloquium op het einde van zijn tweedaagse concreet opleveren?
“We willen aanbevelingen voor het beleid klaar hebben. Op twee dagen krijgen we dat niet rond, maar net daarom volgen we met Flanders DC en hun zogenaamde GPS-methodiek dezelfde weg als voor de eerstelijnsgezondheidsconferentie die eind 2010 in Antwerpen plaatsvond. Er is toen een voorbereidingstraject afgelegd met alle belanghebbende groepen in thematische studie- en werkgroepen, zodat op het colloquium definitieve beleidsaanbevelingen gedaan konden worden. De stellingen en ideeën van die themagroepen worden als input gebruikt voor de tweede dag van het colloquium. Op 10 mei gaan de groepen van start. In elke Vlaamse provincie zijn er vijf van ongeveer vijftien man. Hun concepten en die van de sprekers van de eerste dag nemen we mee in de beleidsaanbevelingen.”

Wat we nu aanvaardbaar of nodig vinden in de zorg, vinden we misschien later niet meer toelaatbaar. Normen en waarden veranderen. Hoe tijdsbestendig zijn de aanbevelingen van zo’n colloquium?
“Het heeft inderdaad met normen en waarden te maken. Wij richten ons op 2020. Wat we nu bij elkaar denken moet ons tot 2020 voorthelpen. Momenteel kunnen we bijvoorbeeld met het persoonsvolgende budget niet verder als we niet eerst dit maatschappelijke debat hebben gevoerd. Het debat gaat dwars door de tien andere strategische projecten van Perspectief 2020. Na het colloquium moeten we in staat zijn te zeggen wat bijvoorbeeld het persoonsvolgende budget ons mag kosten. En bij uitbreiding wat het hele toekomstige financieel model mag kosten.”
Hoe zou dat model er het best uitzien?
“Ik heb daar vele ideeën over, maar ik hoed me om er uitspraken over te doen. Als veranderingsmanager moet ik mezelf bescheiden opstellen en wachten. Het zou niet correct zijn dat ik al voor het maatschappelijke debat de uitkomst manipuleer door mijn eigen visie uit de doeken te doen. Dat is voor na 6 en 7 juni.”

> 6 en 7 juni 2012 – ICC Gent – Colloquium Perspectiefplan 2020: een inclusieve samenleving. Iedereen uit de brede samenleving is welkom. Voorzitters zijn Bea Cantillon (Universiteit Antwerpen) en Marc Morris (secretaris-generaal Departement Welzijn, Volksgezondheid en Gezin). Sprekers zijn Claudia Claes, Frank Vandenbroucke, Bea Cantillon, Deputy Director General Toril Bergerud Buene (Noorwegen), Bart Hansen en Johanna Geerts.

> www.flandersdc.be
> www.vaph.be

Perspectief 2020
Met Perspectief 2020 wil minister Vandeurzen twee doelstellingen verwezenlijken:
| een zorggarantie voor personen met een handicap met de grootste ondersteuningsnood,
| vraaggestuurde zorg en assistentie in een inclusieve samenleving.

Elf strategische projecten die het ondersteuningsbeleid moeten vormgeven tegen 2020:
1. De uitbreiding realiseren van het ondersteuningsaanbod binnen welzijn.

2. Het verzekeren van een goed werkend ‘voortraject’.

3. Een vernieuwde toegangspoort in overeenstemming brengen met de toegangspoort Integrale Jeugdhulp.
   
4. De zorgregie herinrichten met het oog op een vraaggestuurde organisatie van het aanbod en de persoonsvolgende financiering.

5. Het operationaliseren van het gevalideerd inschalingsinstrument dat leidt naar verantwoorde budgetten.

6. Het sociaal ondernemerschap bevorderen in de sector personen met een handicap.

7. Werken aan de tewerkstelling in de sector.

8. Een traject uittekenen voor de transitie van het PAB-systeem (Persoonlijke-Assistentiebudget).

9. Het inclusiegegeven uitwerken in het eigen beleidsdomein.

10. Het gelijkekansenbeleid voor personen met een handicap mee vormgeven.

11. Een breed denkkader vraagt een ruim maatschappelijk debat.

 Hoe kwam je op het idee om in een station te bivakkeren?
“Voor mijn studies Woord aan het Conservatorium had ik een afstudeerproject nodig. Eigenlijk wilde ik liften. Als ik vroeger mijn trein miste, deed ik dat ook. Ik liftte naar Brugge, toen ik daar op school zat. Op de duur reed ik geregeld met dezelfde mensen mee. Dus was het mijn plan om een half jaar te liften en de verhalen van de chauffeurs op te tekenen. Maar dat vond ik te makkelijk. Ik had gemerkt dat de meeste mensen die lifters meenemen een open geest hebben. Ik wilde wel eens weten hoe de mensen die níet stoppen voor een lifter in elkaar zitten. Maar die vind je dus niet door te liften. In het station van Antwerpen merkte ik toen een grote, dode plek waarmee niets gebeurde, waar enkel gehaaste reizigers passeerden. Toen bedacht ik dat het wel eens interessant zou kunnen zijn om als een vorser in een natuurreservaat te kijken hoe die kleine biotoop tot leven komt. Ik hoopte dat de mensen zouden stoppen door de kleine theatrale ingrepen die ik deed.”


^{Maarten Ketels: “Mijn doelstelling was gedurende twee weken honderd procent voor ieders verhaal ontvankelijk te zijn. Dat gaat niet.”}

Welke theatrale ingrepen?
“Ik ben er eerst een week gaan zitten, zonder huisje, puur om te registreren hoe lang de reizigers erover deden om dat platform, vanaf de roltrappen, te kruisen. Gemiddeld veertien seconden en twee honderdsten. Ik wilde ook nagaan hoe mensen op mijn aanwezigheid zouden reageren, of ze zich zouden afvragen wat ik daar elke dag zat te doen. Ik heb die week één glimlach geregistreerd. Het huisje kwam wat later en daar bleef ik dan een week in zitten. Ik legde voetmatjes met ‘welkom’ en ‘tot ziens’. Nog wat later legde ik kunstgras rond het huisje en daarna de koffietafel. Pas toen kwam ik buiten zitten en hoopte ik dat ook de mensen uit hun cocon zouden kruipen, dat we ons gelijktijdig zouden openstellen.”

Kwamen er dan mensen op jou toe gestapt?
“Sommigen stopten, anderen spraken me aan, maar dat duurde wel even. Ik heb niemand aangeklampt. Aanvankelijk zat ik daar in mijn skipak – het was ijskoud – iedereen vriendelijk toe te knikken. De meesten reageerden pas nadat ze mij al enkele dagen waren gepasseerd. Er waren er die naar mij toe kwamen en zeiden: ‘Ik word gek van jou! Wat zit je hier eigenlijk te niksen?’”

Hoe lang heb je daar uiteindelijk gezeten?
“In totaal drie weken. Een week prospectie en dan twee weken daadwerkelijk verblijf. De dagen duurden die eerste week zo lang dat ik dacht gek te worden. Vooral door de vreselijke koude. Ik had die eerste dagen nog geen huisje en geen slaapzak. Dus ik had een skipak aangetrokken, een kussen om op te zitten meegenomen en een thermos met soep. Je zag zo aan de voorbijgangers dat ze dachten dat ik een dakloze was. Frappant hoe ze je links laten liggen. Pas toen de tierelantijntjes erbij kwamen, een grasmat of een houten huisje, durfden ze wel contact te zoeken.”

Twee weken lang heb je daar overnacht. Kon je tegen dat alleen zijn?
“Ik vond het zalig, eerlijk gezegd. Maar doorgaans haat ik het alleen te zijn. Als ik vroeger van school thuiskwam, belde ik onmiddellijk vrienden op om te vragen wat we gingen doen. Ik heb altijd een ander nodig, als referentiepunt om me tegen te verhouden. Mijn vorig lief vond net dat ik heel goed alleen kon zijn. Dat is een paradox waar ik nog niet uit ben. Uiteindelijk was ik in dat station ook helemaal niet alleen. Ik heb nog nooit in twee weken tijd met zoveel mensen gesproken en nieuwe mensen leren kennen.” 

^{Maarten Ketels: “We ontmoeten elkaar niet meer echt, behalve in de virtuele ruimte. Daardoor hebben we moeite om op de simpele vragen te antwoorden van mensen in onze omgeving. Om even de tijd te nemen voor elkaar en small talk uit te wisselen.”}

Wie heb je allemaal leren kennen?
“De variatie was gigantisch. De ene avond zat ik koffie te drinken met topmanagers van Q8 uit vijftien verschillende landen. Er was een Oostenrijker bij en ik mocht in zijn chique hotelkamer in een super fancy badkamertje een douche nemen – ik had me al tien dagen niet meer gewassen. Een paar Poolse daklozen kwamen bij mij op de koffie om het warm te krijgen. Maar opmerkelijk was dat er ook mensen hun ziel kwamen blootleggen. Op een van de laatste avonden werd me dat te veel toen een verbitterde, depressieve conducteur me zijn verhaal kwam vertellen. Heel zijn levensverhaal, over hoe hij als kind had gestotterd, over alle tegenslagen die hij had gekend, tot en met nu, het moment waarop hij het niet meer zag zitten. Hij was mij aan het opeten. Ik denk dat ik in huilen was uitgebarsten als hij nog langer verder vertelde. Het ging me niet af en ik heb alles gedaan om hem weg te krijgen, echt waar, ook al is dat misschien het leerrijkste moment geweest. Net daarna kwam er een groepje jongeren aan die weer dezelfde vragen begonnen te stellen die iedereen al honderd keer gesteld had. Die twee momenten vlak na elkaar, dat was er teveel aan. Ik heb de volgende dag mijn huisje op slot gehouden en ben niet buiten gekomen. Mijn doelstelling was gedurende twee weken 100% voor ieders verhaal ontvankelijk te zijn. Dat gaat niet. Ik wilde de cocon van de mensen wegnemen, maar ik moest zelf erkennen dat je die cocon vaak nodig hebt. Anders zit je zo op de bodem.”

Maar een beetje minder cocon zou toch gewenst zijn, niet?
“Onze hoofden zitten vol troep. Door reclame en allerlei irrelevante dingen en overbodige boodschappen die meekomen met onze communicatiemaatschappij. We ontmoeten elkaar niet meer echt, behalve in de virtuele ruimte. Daardoor hebben we moeite om op de simpele vragen te antwoorden van mensen in onze omgeving. Om even de tijd te nemen voor elkaar en small talk uit te wisselen. In Mexico zag ik in San Cristóbal dat je aan de winkels geen panelen of andere reclametoepassingen mocht hangen. Je had daar Starbucks en McDonald’s, maar ook die moesten aan de plaatselijke stijl beantwoorden. Heel dat stadje ademde rust. De consumenten vonden even goed de weg naar hun koffie of fastfood zonder dat er een flikkerende billboard aan te pas kwam. Stomme reclame. Alles is reclame, altijd, overal. Mocht ik beleidsmaker zijn, ik zou weten wat te verbieden. Je kan zoveel mooiere dingen ophangen.”

Speelde je in je huisje een rol of bleef je Maarten Ketels?
“Ik heb overwogen om me een personage aan te meten. Als André Tak, een versleten meneertje dat in het station leeft. Ook al lag André dicht bij mij, ik heb dat idee laten varen omdat ik dan geen echt contact met de mensen zou hebben. Dus wilde ik mezelf zijn en daardoor ben ik mezelf ook wel tegen gekomen. Dat neemt niet weg dat ik af en toe een beetje gespeeld heb. Letterlijk. Ik heb bijvoorbeeld een wasritueel gehouden. Ik heb er een tobbe met water neergezet, mijn propere kleren op een rijtje gelegd en ze na het wassen een voor een aangetrokken. Helemaal in mijn blootje heb ik het toch maar niet gedaan, want dan dat zou de NMBS mogelijk niet geapprecieerd hebben.”

Wat zijn de opmerkelijke momenten?
“Zeer treffend waren de mensen die eten kwamen brengen. Mooist van al vond ik de picknick, had ik nooit verwacht. Iedereen die ik ontmoette, vertelde ik dat het project met een picknick zou eindigen. De ochtend van dat eindmoment zat ik hoopvol, maar bang af te wachten of er iemand zou komen opdagen. Tot de eerste bezoekers van de roltrap afdaalden. Het was top! Amsterdamse conservatoriumstudenten hadden hun instrumenten mee en hebben de hele dag muziek gemaakt. Uiteindelijk stond er bijna honderd man. Allemaal hadden ze eten mee.”

En je geloof in de condition humaine was weer wat opgekrikt?
“Ja, mensen maken dus toch contact met wildvreemden. Maar je moet er wel een jaar aan werken voor het zover is. (lacht) Op het conservatorium kreeg ik voor het project aanvankelijk tegenwind. Ik denk dat ze vreesden voor te veel clownerie, maar eens vertrokken hebben ze me sterk gesteund.”

Heb je moeilijke momenten gekend?
“De enige die me het een beetje moeilijk heeft gemaakt, was een jonge Chassidische jood. Hij worstelde kennelijk met Westerse vrijheden die hij zich niet mocht veroorloven. Hij kwam boos mijn huisje in en begon me uit te dagen. Daarna heb ik een foto van hem gemaakt, zoals van al mijn gasten. Dat mocht niet volgens zijn religie, maar ik deed het toch en heb zijn foto tegen mijn mooie fotowand gekleefd. Die is hij daar twee dagen later komen afscheuren, nogal brutaal allemaal. Hij had het ook kunnen vragen, maar ik denk niet dat die jongen helemaal spoorde. Dat was de enige daad van lichte agressie die ik heb ondervonden. Ik heb alle rassen en religies over de vloer gehad, maar met niemand conflicten gehad.”

Geen rare snuiters ontmoet?
“O jawel. Ik zocht een vader- en een moederfiguur, en een lief – dat hoorde bij het project. En degene van wie ik het meest schrik had, is mijn vader geworden. Op een dag komt er een halve Hells angel van de roltrap. Tattoos in het gezicht, ringbaard, kapotgezopen kop. Hij is vergezeld van twee jonge, nozemachtige jongemannen Ze steken hun kop in mijn huis, beginnen alles te becommentariëren. Ze vragen of er camerabewaking is, of security. Toen kneep ik ‘m wel even. De volgende dag stonden ze er weer. De Hells angel naast mij. Ik had een witte wollen trui aan. Plots gaat zijn hand richting mijn hoofd. Het flitste door mijn hoofd: hij pakt me bij mijn keel! Maar hij wees gewoon naar mij en zei: ‘je hebt een pluisje in je baard’. (*lacht*) Ik heb mijn beeld van hem moeten bijstellen. Best een aardige gast, een beetje zonderling. Op zijn ene voet staat getatoeëerd ‘I’m tired’ en op zijn andere: ‘so am I’. Mijn voorgevoel was nochtans niet helemaal verkeerd. Hij had gezeten voor meerdere, zware feiten. Maar hij had zich helemaal bekeerd. De volgende dag is hij opnieuw gekomen, met zijn familie.”

Moet je een dromer zijn om op zulke ideeën te komen?
“Misschien. Ik krijg al mijn hele leven te horen dat ik een dromer ben, dus er zal wel iets van aan zijn, zeker? Slapen, dromen, en dagdromen, ik vind het niet te onderschatten. Mijn moeder heeft me eens meegetroond naar de psycholoog omdat ik niet zulke goede resultaten haalde op school. Maar we kwamen redelijk snel tot de conclusie dat het aan de school lag. Ik bleek helemaal geen concentratiestoornissen te hebben. Ik was gewoon standaard dom.”

>> Deze tekst is het vervolg op de Poll van Proust in editie 105.

>> Stel je voor. Ik zoek een mens kan je nog zien op vrijdag 20 april in GC Den Tap in Lendelede.
>> Stel je voor. Ik zoek een staat is geselecteerd voor TAZ#2012 dat loopt van 26 juli tot en met 4 augustus: theateraanzee.be.

>> Weliswaar deelt vijf exemplaren uit van de tekstbundel Stel je voor. Ik zoek een mens (in een door Maarten vervaardigde houten uitvoering). Wie mailt naar mens@weliswaar.be op 9 april tussen 12 en 13 uur maakt kans op een exemplaar. Vergeet je thuisadres niet te vermelden zodat we het kunnen opsturen! 

De kwaliteit van de zorg voor iedere patiënt en de veiligheid van iedere patiënt moeten optimaal gewaarborgd worden, ongeacht of men zich richt tot een erkend ziekenhuis of een interventie ondergaat buiten de muren van een erkend ziekenhuis. Tot op vandaag is er geen enkele regelgeving van toepassing op diegenen die risicovolle medische praktijken stellen buiten de muren van een erkend ziekenhuis. Er is zelfs geen inspectie mogelijk.

Het nieuwe decreetontwerp over de meldingsplicht voor risicovolle medische praktijken houdt in dat alle instellingen die behoren tot de Vlaamse Gemeenschap zich moeten melden bij het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid als zij een risicovolle medische praktijk uitvoeren. Deze instellingen moeten ook aangeven welke maatregelen er genomen worden om de kwaliteit van de zorg en de veiligheid van de patiënt te waarborgen. Onder die initiatieven vallen instellingen waar:

| algemene anesthesie wordt toegepast;

| een andere, zwaardere vorm van anesthesie of sedatie wordt toegepast;

| interventies gebeuren die nadien meerdere uren verpleegkundig of medisch toezicht vereisen.

De meldingsplicht voor deze instellingen heeft als uiteindelijk doel dat er voldoende waarborgen zijn, zodat iedere patiënt veilige en kwaliteitsvolle zorg aangeboden krijgt, zowel binnen als buiten het ziekenhuis. Door de invoering van een meldingsplicht ontstaat er ook een sensibilisering van de artsen en de patiënten. Verder zal het eindelijk mogelijk worden om een overzicht te krijgen van alle instellingen die op dit moment in Vlaanderen op dit terrein actief zijn.

Hoe verloopt de melding?
Een instelling die een risicovolle praktijk uitvoert, geeft dat door aan het Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid. De verantwoordelijke van de instelling geeft drie zaken door:

| wie de risicovolle medische praktijk in de instelling uitvoert,

| om welke risicovolle praktijk het gaat,

| op welke manier de kwaliteit van de zorg en de veiligheid van de patiënt gewaarborgd wordt.

Die gegevens worden overgemaakt aan de Orde van Geneesheren.

Wat zijn risicovolle medische praktijken?
Onder risicovolle medische praktijken verstaan we elke invasieve, chirurgische of medische procedure met diagnostisch, therapeutisch of esthetisch doel waarbij de volgende zaken van toepassing zijn:

| de procedure wordt uitgevoerd onder algemene anesthesie, een andere zwaardere vorm van anesthesie of diepe sedatie.

| de procedure vereist een verlengd medisch of verpleegkundig toezicht van verschillende uren nadat de procedure beëindigd is.

Administratieve geldboetes
De Vlaamse Regering zal toezien op de uitvoering van het decreet. De betrokken instellingen moeten alle gegevens die voor controle en toezicht noodzakelijk zijn, ter beschikking stellen van de Vlaamse Zorginspectie. Instellingen die de meldingsplicht niet respecteren, kunnen een administratieve geldboete oplopen. Die boetes gaan van 1.000 euro tot 10.000 euro. Wanneer een initiatief een foutieve melding doorgeeft, kunnen er boetes van 2.000 euro tot 20.000 euro volgen.

-    Er komt een nieuw getrapt subsidiesysteem. Elke kinderopvangvoorziening, die aan de vergunningsvoorwaarden voldoet, kan een financiële ondersteuning krijgen (trap 1). Daarnaast kan een voorziening een subsidie aanvragen die haar in staat stelt aan gezinnen een prijs te vragen volgens hun inkomen (trap 2). Hierbovenop komt een subsidiëring voor die kinderopvangverblijven die een sociale functie vervullen, zoals een beleid rond kwetsbare gezinnen (trap 3).

-    In elke gemeente moet een ‘lokaal loket kinderopvang’ actief zijn. Bij dit loket worden de opvangvragen geregistreerd en krijgen de gezinnen info over beschikbare plaatsen in hun gemeente. Ze kunnen daar ook, zo nodig, bemiddelen en aandacht geven aan kwetsbare gezinnen. Andere opdracht voor dat loket is Kind en Gezin en het lokaal bestuur te informeren over de vraag naar opvang.

-    Wie instaat voor kinderopvang draagt een belangrijke verantwoordelijkheid. Kinderbegeleiders dragen immers dag in dag uit zorg voor de kinderen van iemand anders. Er wordt een grote betrokkenheid verwacht en belangrijke competenties op vlak van pedagogische vaardigheden. Het decreet geeft de aanzet tot een duidelijk competentie- en kwalificatiekader voor de kinderopvangsector.

Het decreet zal ten laatste in 2015 in werking treden. In uitvoering van het decreet zal de Vlaamse Regering vorm geven aan verschillende uitvoeringsbesluiten die de transitie en operationalisering mogelijk maken. Voor de bestaande voorzieningen zullen de nodige overgangsmaatregelen getroffen worden zodat zij in staat zijn binnen een bepaalde termijn aan alle voorwaarden van het decreet te voldoen.

Lees  hier het advies van de SARWGG. (pdf-download)