Zonder taalbarrières, mét respect voor cultuurverschillen

De belangrijkste nieuwe troef? Drie nieuwe talen. Daarnaast werd de inhoud volledig doorgelicht door experten en op een laagdrempelig taalniveau herschreven, mét extra aandacht voor culturele diversiteit. Zanzu is daardoor nu toegankelijker dan ooit voor zorg- en hulpverleners.

Svenja is beleidsmedewerker seksueel welzijn bij Sensoa, en ze leidt zorgprofessionals op om te praten over seksuele gezondheid met hun patiënten en cliënten. “Voorafgaand aan de vernieuwing van Zanzu heeft de UGent een bevraging gedaan bij de anderstalige eindgebruikers en de zorg- en hulpverleners. De gebruikerstevredenheid was hoog, maar de site was nog niet overal voldoende gekend. Sensoa heeft samen met de webbouwer de site ook kunnen vereenvoudigen. Dubbele inhoud werd verwijderd, de site heeft nu minder pagina’s, de functionaliteiten moesten duidelijker in de verf gezet worden. Er werden drie talen toegevoegd: Tigrinya (een Eritrese taal, nvdr.), Pashtoe (de grootste taal in Afghanistan, nvdr.) en Somali. Niet toevallig talen uit landen waar veel mensen de laatste jaren naar ons land gevlucht zijn.”

Oscar Gonzalez werkt voor het Agentschap Integratie en Inburgering en geeft les aan anderstalige nieuwkomers in maatschappelijke oriëntatie in het kader van het inburgeringstraject. Hij vult Svenja aan: “Niet alleen landen van waaruit veel mensen gevlucht zijn, maar tegelijk ook landen waar soms nog genitale verminking plaatsvindt, en waar homoseksualiteit niet wordt aanvaard. Dat zijn heel moeilijke onderwerpen om over te praten, zeker met een taalbarrière. Dan is Zanzu erg welkom als hulp, zeker ook in deze nieuwe talen.”

De nieuwe versie van de website houdt ook nog meer rekening met culturele diversiteit.  

“We willen in eerste plaats informatief zijn: neutraal en niet veroordelend, rekening houdend met de Belgische wetgeving”, aldus Svenja. “Homoseksualiteit kan wel moeilijk liggen in bepaalde culturen, maar wie in ons land woont moet wel weten dat twee mannen of twee vrouwen hier kunnen trouwen en kinderen kunnen krijgen. We dringen dat niet op, maar zo zit onze wet in elkaar.”

Oscar bevestigt: “In onze lessen maatschappelijke oriëntatie baseren we ons op wet en wetenschap. Jij kan vinden dat homoseksualiteit niet oké is, maar in België is het wettelijk toegestaan. Ik zeg altijd bij de start van onze cursussen dat deze gebaseerd zijn op wetenschappelijk onderzoek en serieuze bronnen. Wat religieuze geschriften te zeggen hebben, is hier niet van tel. Als iemand zegt dat homoseksualiteit een ziekte is, zal ik het tegendeel argumenteren met de hulp van Zanzu.”

Niet alles is vertaalbaar

Alle teksten door een vertaalprogramma laten gaan en de nieuwe website is klaar? Zo simpel was het zeker niet. “We hebben onze woordenlijsten en vertalingen laten nakijken door mensen met een goede kennis van de taal of moedertaalsprekers, en die de specifieke hulpverleningssetting goed kennen”, legt Svenja uit. “Dit soort gevoelige thema’s kan je niet overlaten aan Google Translate of ChatGPT. Een voorbeeld: in bepaalde talen bestaat er geen onderscheid tussen de concepten gender en geslacht. Dan moeten we dat uitleggen met een langere zin in plaats van in één woord.”

Oscar merkt in de praktijk ook dat vertalen allesbehalve evident is: “Wij geven maatschappelijke oriëntatie in wel 35 of 40 talen. Ik geef de cursus zelf in het Spaans, en zelfs dan moet ik verschillen aftoetsen tussen het Spaans uit Spanje en Zuid-Amerika.”

Wetenschappelijk correct en eenvoudig

In welke lessen gebruikt Oscar Zanzu dan specifiek? “Vooral in de lessen over waarden en normen voor nieuwkomers in ons land. Dat is voor mij een heel belangrijk deel van de cursus, en dat staat ook op veel punten in het examen. Non-discriminatie, man-vrouwverhoudingen en seksuele voorkeuren… Ook bij de lessen over sociale zekerheid komt Zanzu van pas als het gaat over gezondheid, kinderen opvoeden, anticonceptie, bevallen of zwangerschap. Ik toon de site ook. De eenvoudige tekeningen zijn een goede hulp om dingen uit te leggen. We zijn zeker van correcte informatie, en de uitleg is kort en krachtig. Mijn cursisten krijgen van mij de raad om het thuis te bekijken, en zelfs samen met de kinderen als ze vragen beginnen te stellen over voortplanting en seksualiteit. De tekeningen – geen foto’s – zijn duidelijk, maar niet te expliciet of choquerend. Het is niet de info zoals je oma of de kerk die zou vertellen, maar ze is wetenschappelijk correct en makkelijk te begrijpen.”

>> www.zanzu.be