Virtual reality voor mensen met een handicap

Jozefien Harteel, stafmedewerker zorgtechnologie: “We hebben zeven verschillende campussen. Elke vestiging vond vroeger digitale oplossingen gevonden voor specifieke cliënten In 2024 tekenden we in op het project voor digitale zorg, hulpverlening en ondersteuning ‘Virtual Reality in Ebergiste’. Om VR verder uit te breiden in de organisatie startten we met een werkgroep mediacoaches. We hebben er nu voor gezorgd dat de vragen en oplossingen gecentraliseerd worden, dat kennis wordt gedeeld, en dat oplossingen voor meerdere bewoners of campussen kunnen worden gebruikt. De kennis moet worden verspreid omdat de noden op meer dan één campus aanwezig zijn. Nu hebben we 22 mediacoaches voor de zeven verschillende campussen, die allemaal van elkaar leren.”

Julie Rammeloo, mediacoach: “Ik werk in de dagbesteding op campus ’t Veer. We werken in een atelier waar we allerlei activiteiten doen. Het is interessant dat de mensen uit de dagbesteding samenzitten met mediacoaches die in de leefgroepen werken, om te horen hoe zij omgaan met social media. Zo zijn we allemaal mee met het hele verhaal.”

Jozefien: “De nood tot samenwerking was er dus al voor het VR-project, maar dit was de ideale aanleiding om te starten met de werkgroep met vertegenwoordigers van alle campussen om vragen rond digitale media organisatiebreed aan te pakken. We komen een paar keer per jaar samen om goede praktijken te delen, vragen te stellen, zaken op tafel te leggen waar we tegenaan lopen. Het is interessant om te horen wat er leeft op de werkvloer en hoe we als organisatie activiteiten kunnen ondersteunen.”

Welke functies willen jullie invullen met virtual reality?

Jozefien: “We hadden al twee VR-brillen in huis. Die gebruikten we vooral gebruikten bij therapie: ze zijn belevingsgericht en verminderen stress. Door het project hebben we extra brillen kunnen aankopen voor uitbreiding naar alle campussen, en konden we de toepassingsgebieden uitbreiden. We werken nu niet alleen belevingsgericht, maar gebruiken virtual reality ook om vaardigheden te ontwikkelen van vaardigheden en voor sociale inclusie. Daar zijn we het afgelopen jaar intensief mee aan de slag gegaan.”

Herfstblaadjes blazen

Hoe ging dat concreet in zijn werk?  

Jozefien: “Met de eerste brillen werkten we vaak met virtuele beelden, van een strand of een bos, om stress op te vangen bij onze cliënten. Tijdens die sessies merkten we dat herkenbare beelden ook belangrijk zijn voor onze cliënten. We hebben camera’s aangekocht om zelf beelden te maken voor de VR-brillen. De mediacoaches kregen opleiding om deze beelden te filmen. Dat was even heel technisch, maar het zorgde er wel voor dat we nu doelgericht werken aan op maat gemaakte oplossingen voor onze cliënten.”

Julie: “Klopt. Binnen onze dagbesteding hebben we een winkeltje waar we onze producten verkopen. We wilden graag de zelfstandigheid van onze cliënten die daar werken vergroten. Hoe ontvang ik klanten? Hoe noteer ik bestellingen? Studenten van de Arteveldehogeschool hebben verschillende rollenspelen voor ons gefilmd. Na elke scène is er een pauze waarin we vragen kunnen stellen. Wat gaan we tegen de klant zeggen? Hoe gaan we een product verkopen? Via de app VRelax kunnen we ook beelden laten zien waarbij cliënten herfstblaadjes kunnen wegblazen, wat een rustgevende ademhalingsoefening oplevert.”

Een pintje bij FC De Kampioenen

Gebruikers kunnen ook een virtueel bezoek brengen aan locaties waar ze anders niet makkelijk naartoe kunnen gaan. Wat voor locaties zijn dat dan?

Jozefien: “We hebben een cliënt die grote fan is van FC De Kampioenen en heel graag de set eens zou bezoeken. We hebben beelden laten maken in het café van De Kampioenen. Zo kan onze cliënt daar een drankje bestellen aan de toog. Voor onze voetbalfans zijn er beelden gemaakt in het stadion van KAA Gent. Een echt bezoek zou voor sommigen te overweldigend zijn, met de grote mensenmassa en de luide geluiden. Virtueel is de drempel veel lager en kunnen ze het ook op elk moment stoppen. Sommigen zijn eerst bang om te gaan, maar tonen na een virtueel bezoek toch interesse om een match in het echt bij te wonen.”

Julie: “Sommige van onze bewoners gaan werken in een fabriek. We hebben er beelden van voor hen die dat nog niet hebben gedaan. Zo krijgen ze op voorhand een idee van hoe het eraan toe gaat als ze er ook aan de slag willen gaan. We hebben ook een cliënt met een grote interesse in wilde dieren. Die heeft dankzij de bril al eens tussen de leeuwen kunnen zitten. We zijn blij dat we al deze mogelijkheden hebben leren kennen en willen dit project zeker blijven verderzetten en nog uitbreiden.”

Jozefien: “We hebben een cliënt die grote fan is van FC De Kampioenen en heel graag de set eens zou bezoeken. We hebben beelden laten maken in het café van De Kampioenen. Zo kan onze cliënt daar een drankje bestellen aan de toog. Voor onze voetbalfans zijn er beelden gemaakt in het stadion van KAA Gent. Een echt bezoek zou voor sommigen te overweldigend zijn, met de grote mensenmassa en de luide geluiden. Virtueel is de drempel veel lager en kunnen ze het ook op elk moment stoppen. Sommigen zijn eerst bang om te gaan, maar tonen na een virtueel bezoek toch interesse om een match in het echt bij te wonen.”

Julie: “Sommige van onze bewoners gaan werken in een fabriek. We hebben er beelden van voor hen die dat nog niet hebben gedaan. Zo krijgen ze op voorhand een idee van hoe het eraan toe gaat als ze er ook aan de slag willen gaan. We hebben ook een cliënt met een grote interesse in wilde dieren. Die heeft dankzij de bril al eens tussen de leeuwen kunnen zitten. We zijn blij dat we al deze mogelijkheden hebben leren kennen en willen dit project zeker blijven verderzetten en nog uitbreiden.”