Nachtvoedingsblues
Er is vermoeidheid en er is het slaaptekort dat ouders tijdens de eerste maanden van de zwangerschap ervaren. De nachten zijn dan zo kort dat het aantal gemiste uren slaap bedwelmend hoog oploopt. Om eerlijk te zijn: niet alle ouders kreunen even hard onder dat gebrek aan slaap.
Uit elk onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat de zorg in een gezin ongelijk wordt verdeeld. Vrouwen nemen meer zorgtaken op dan mannen, en zijn dus ook meer met de kinderen bezig. Het gevolg laat zich raden: het zijn eerder de moeders die ’s nachts opstaan om baby’s te voeden en een nieuwe pamper te geven. Ik kan het weten, want ik laat mijn partner ’s nachts vaak alleen de strijd aangaan met huilbuien en overvolle pampers. Rond middernacht lukt het me nog wel. Om klokslag drie uur krijg ik niets voor mekaar. Ik probeer mijn achterstand te overcompenseren met andere nuttige taken, zoals inkopen doen, koken en poetsen.
Ons jongste kind is een half jaar oud. Het frustreert me enorm dat ik er onvoldoende in slaag een deel van de nachtvoedingen over te nemen. Ondanks al mijn goede bedoelingen en hooggestemde idealen bevestig ik een banaal rolmodel dat in alle cijfertabellen terugkomt. In de Europese Gender Equality Index scoort België iets lager dan het gemiddelde. Dat onderzoek bevat ook een ‘kookindex’ die aangeeft hoeveel tijd mannen en vrouwen dagelijks besteden aan het huishouden, zorgbehoevende familieleden en kinderen. Belgische mannen komen met moeite boven de 30%. Al die kookprogramma’s, kookboeken, Michelinsterren en tv-koks veranderen blijkbaar weinig aan de ongelijkheid thuis.
Er zijn verzachtende omstandigheden. We leggen onszelf heel wat druk op. Onze ouders zaten ’s avonds niet te appen over klanten of dossiers. Loopbanen leken voor het digitale tijdperk ook stabieler, trager en saaier – en aan het eind kreeg je een vergulde vulpen. Om honderd-en-een redenen hebben wij dus minder tijd. De Duitse filosoof Hartmut Rosa zegt daarom dat we onbeschikbaarheid moeten leren aanvaarden als een van de belangrijkste waarden in het leven: smartphones uit! Zoniet lopen we ons te pletter in een collectieve burn-out. Een uur blijft zestig minuten tellen, maar door technologische innovatie en maatschappelijke verandering ervaren we een versnelling van de tijd. Om daarmee om te gaan, of om eraan te ontsnappen, moeten we ons volgens Rosa richten op resonantie. Met dat begrip bedoelt hij de verbondenheid met de wereld rondom ons, met vrienden, familieleden, wijk en natuur. Die verbondenheid moeten we vergroten. De raad van Rosa is niet wereldschokkend, maar toont wel dat de aandacht en zorg die we elkaar geven niet alleen geregeld kan worden door wetgeving en een efficiënt beleid. We hebben persoonlijke groei en engagement nodig. We moeten diep ingesleten gewoonten veranderen. Dit geldt ook voor een evenwichtige verdeling van de zorglast in gezinnen met kinderen. We hebben dit nog niet goed genoeg geregeld – ook ‘s nachts.
Harold Polis