welzijn & zorg
Kijk eens onder de schil
Te Gek!? doorbreekt taboe op geestelijke gezondheid bij 65-plussers
24.09.2025
Te Gek!? wil het taboe op geestelijke gezondheid doorbreken bij 65-plussers zelf, maar ook bij hun omgeving en de (zorg)professionals die met hen werken.
De aardappelschil verwijst naar wat vaak verborgen blijft: gevoelens of psychisch onwelbevinden die niet aan de buitenkant te zien zijn. Uit recent populatieonderzoek in Vlaanderen blijkt dat ongeveer één op de zes oudere volwassenen maandelijks psychische klachten zoals gevoelens van angst of somberheid ervaart en bijna één op de tien het afgelopen jaar te maken kreeg met een psychisch probleem.
Toch praat men er zelden of nooit over. Veel 65-plussers vermommen hun gevoelens als: “Ik los het zelf wel op”, “Ik wil niemand lastigvallen” of “Het hoort nu eenmaal bij ouder worden.” Precies die herkenbare houding illustreert hoe groot het taboe nog steeds is.
“Ouder worden hoeft geen neergang te zijn. We worden milder, veerkrachtiger en halen kracht uit herinneringen. Maar het is wél belangrijk om signalen ernstig te nemen en erover te praten. Zo vermijden we dat mensen vastlopen in angst, isolement of depressie.” – ouderenpsychiater Mathieu Vandenbulcke
Wat schilt er?
‘Kijk eens onder de schil’ zet de aardappel in als metafoor: net zoals de schil de binnenkant verbergt, verhullen oudere volwassenen soms hun echte gevoelens. De campagne moedigt aan om onder die schil te kijken: voor 65-plussers om te delen hoe het echt met hen gaat, en voor hun omgeving en professionals om te vragen, te luisteren en steun te bieden.
Leer de signalen herkennen
Ouder worden brengt levenservaring, zelfkennis en veerkracht, maar ook verlies, verandering en soms eenzaamheid met zich mee. Toch worden psychische klachten bij 65-plussers vaak onterecht gezien als louter fysieke klachten of als iets wat ‘nu eenmaal bij ouder worden hoort’. Daardoor blijven ze vaak onder de radar en zoeken velen geen hulp, uit schaamte, stigma of praktische drempels. Uit onderzoek blijkt dat 1 op de 3 oudere volwassenen zelden of nooit praat over zijn of haar zorgen.
Daarom is het belangrijk dat ook de omgeving alert is. In samenwerking met VLESP onderzocht Te Gek!? welke signalen bij 65-plussers herkenbaar zijn.
• Verandering in gedrag: nieuw of sterker gedrag, vaak gelinkt aan ingrijpende gebeurtenissen zoals pensioen, verlies of ziekte.
• Verandering in emoties: sneller boos of verdrietig, minder energie, gevoelens van schuld of nutteloosheid.
• Minder sociaal contact: mensen trekken zich terug, soms door psychisch lijden, soms door fysieke of sociale omstandigheden.
• Uitspraken dat het niet goed gaat: expliciet of vaag: neem ze altijd ernstig.
Zelfzorg en steun van de omgeving kunnen al veel betekenen bij milde klachten. Wanneer de problemen zwaarder doorwegen, is het belangrijk om ook professionele hulp in te schakelen. Het is nooit te laat om stappen te zetten. Dat deed ook Diane (71) na de zware verlieservaring van haar echtgenoot. Zij vond via haar huisarts de nodige hulp bij psychologe Charlotte Brys:
“Het doet deugd om er samen met anderen te kunnen en mogen over spreken.”
– Diane, 71 jaar
– Diane, 71 jaar
“Gelukkig had Diane mensen om zich heen die voelden dat het niet goed ging. Dat gaf haar de veiligheid om te praten over wat er echt speelt.”
– Psycholoog Charlotte Brys
Te Gek!? zet als initiatiefnemer haar jarenlange ervaring in om het taboe te doorbreken. Tegelijk omringt de organisatie zich met partners die dagelijks met oudere volwassenen werken en hun leefwereld kennen. Zo ondersteunen de Vlaamse Ouderenraad, Zorgnet-Icuro en PKOKC als kernpartners deze campagne met hun expertise en bereik. Daarnaast liet Te Gek!? zich adviseren door experten op vlak van het thema, en sprak ze met 65-plussers en zorgprofessionals.
Meer info op www.onderdeschil.be