Gezondheidsdata worden slimmer, sneller en veiliger beschikbaar
Er staat een vernieuwde versie van Vaccinnet in de steigers, het Vlaams platform voor vaccinatieregistratie en -bestelling. Het nieuwe systeem is gebruiksvriendelijker, veiliger en beter afgestemd op de noden van zorgverleners en de overheid. Weliswaar sprak hierover met Annick Paeps en Rosanne Wouters van het team Infectieziektebestrijding en Vaccinatie bij het Departement Zorg.
"Vaccinnet is al sinds 2005 in gebruik", vertelt Rosanne Wouters van het Departement Zorg. "Dat systeem was op dat moment vooruitstrevend, maar vandaag is het technologisch verouderd. Met de nieuwe versie maken we de overstap naar een moderne, intuïtieve webtoepassing en een gecentraliseerde, hoogtechnologische opslag en uitwisseling van gezondheidsgegevens. Het systeem voldoet zo aan de huidige standaarden voor beveiliging en gegevensdeling."
Een belangrijke verbetering hierbij is de onmiddellijke koppeling met Vitalink, het Vlaamse platform voor gezondheidsgegevens. "In de huidige versie werd die koppeling drie keer per dag gesynchroniseerd, in de nieuwe versie gebeurt dat in real time," legt Annick Paeps van het Departement Zorg uit. "Dat is essentieel voor correcte gegevensuitwisseling tussen zorgverleners."
Gebruiksvriendelijker en mobiel inzetbaar
De nieuwe Vaccinnet webapplicatie, aangeboden door het Departement Zorg, werd grondig hertekend met de eindgebruiker in gedachten. "Het bestelplatform lijkt nu meer op een moderne webshop", zegt Rosanne. "Zorgverleners voegen vaccins toe aan een winkelmandje, selecteren wat ze nodig hebben en ronden met enkele klikken af."
Daarnaast is Vaccinnet ook bruikbaar op mobiele toestellen. "Bij vaccinaties op locatie of in moeilijke omstandigheden kunnen registraties vlot via tablet of smartphone gebeuren," vult Annick aan.
Zorgverleners zullen meer controle krijgen over hun bestellingen. "Vroeger kregen ze automatisch een standaardpakket naalden en spuiten bij hun covidvaccinflacons", zegt Annick. "Maar vaak hadden ze dat materiaal al op voorraad. In de nieuwe versie kunnen ze gerichter aangeven wat ze wel of niet nodig hebben." Ook voorraadcorrecties kunnen ze voortaan zelf doen. "Dat betekent minder contact met de helpdesk en dus meer efficiëntie.”
Betere registratie
Vaccinnet krijgt niet alleen een technologische upgrade, het wordt ook inhoudelijk afgestemd op het nieuwe preventiedecreet. "Dat decreet bepaalt het kader voor alles wat we preventief doen in Vlaanderen: van vaccinatie tot gezonde leefomgeving", legt Rosanne uit. "Een goed registratiesysteem is daarin cruciaal."
Een andere belangrijke troef wordt de sterk verbeterde rapportagemogelijkheid. "We zullen de vaccinatiegraad veel actueler kunnen opvolgen", zegt Rosanne. "Dat is cruciaal, zowel voor onze vaccinatiestrategie als voor het bredere gezondheidsbeleid."
Annick beaamt dat. "Neem nu de recente uitbraak van mazelen. Om snel te kunnen reageren, moet je als overheid onmiddellijk weten wie al gevaccineerd is en wie niet. Dankzij snellere gegevens en betere koppelingen krijgen we hier sneller inzicht in.”
Het gaat niet alleen om reageren: het systeem ondersteunt ook population health management. Daarbij kan je op groepsniveau kijken waar een te lage vaccinatiegraad voorkomt en waar dus preventief moet worden ingegrepen. "Dat kan gaan over bepaalde leeftijdsgroepen, regio’s of kwetsbare doelgroepen", legt Rosanne uit. "Vaccinnet zal ons helpen om dat gericht in kaart te brengen."
Meerwaarde in crisistijd
Daarnaast vormt het systeem de ruggengraat voor de logistiek van vaccinaties: "We hebben een performant bestelplatform nodig en een betrouwbaar registratiesysteem dat toont wie al bereikt is. De vernieuwde versie van Vaccinnet combineert die twee rollen, met moderne databankstructuur, snellere gegevensdoorstroming en veiligere opslag. Dat geeft ons als overheid een actueler, scherper beeld", zegt Rosanne.
"En dat is nodig," zegt Annick, "want bij toekomstige uitbraken van kinkhoest of andere infectieziekten willen we snel kunnen handelen. Vaccinnet is een cruciaal instrument om dat mogelijk te maken."
Het gaat verder dan dat, voegt Rosanne toe. "De bestelmodule kan ook worden ingezet voor andere gezondheidsmaterialen in crisistijden. Denk aan mondmaskers, handschoenen of schorten die verdeeld worden naar de Vlaamse zorginstellingen. Als we ooit opnieuw moeten schakelen zoals tijdens COVID, dan zal Vaccinnet al klaarstaan."
De gegevens in het vernieuwde Vaccinnet worden opgeslagen volgens de FHIR-standaard, een internationale datastructuur voor gezondheidsgegevens. "Dat betekent dat we in de toekomst ook makkelijker data kunnen delen met andere landen, voor onderzoek of monitoring", zegt Rosanne. "Zeker in Europa, waar steeds meer landen diezelfde standaard hanteren, is dat een grote stap vooruit. En we kunnen ook vlotter gegevens uitwisselen met gezondheidskluizen in Brussel en Wallonië. Zo blijven de vaccinatiegegevens ook over gewestgrenzen heen beschikbaar."
Wat verandert er voor zorgverleners?
"Voor veel zorgverleners zal de vernieuwde webtoepassing intuïtiever aanvoelen. Maar er zijn ook enkele inhoudelijke aanpassingen", zegt Annick. "Nieuw is dat de toediener altijd vermeld moet worden in de registratie. Die blijft verantwoordelijk, maar mag de registratie wel delegeren, bijvoorbeeld aan administratief personeel."
"De uitrol staat gepland voor het eerste kwartaal van 2026", zegt Rosanne. "We schakelen meteen over. Het oude systeem stopt en het nieuwe gaat live. Om die overgang vlot te laten verlopen en de continuïteit van immunisaties te garanderen, begeleiden we zorgverleners en hun organisaties zo goed mogelijk, in overleg met beroepsgroepen en koepels. Ook met de andere deelstaten werken we nauw samen, zodat gegevens vlot uitgewisseld kunnen worden over de gewestgrenzen heen."