Chatbot voorkomt zoekacties naar beelden van kindermisbruik

Hoe werkt deze chatbot?

Minne De Boeck, projectleider Stop it Now!: “De chatbot wordt getriggerd op basis van zoektermen die geblokkeerd zijn op Pornhub en dus geen zoekresultaten opleveren. Het gaat over meer dan 45.000 woorden. Vaak zijn het woorden die omfloerst omschrijven waar ze naar op zoek zijn, bijvoorbeeld ‘Lolita’. Dan popt er een ontradingsboodschap op, alsook de verwijzing naar onze hulplijn. Sinds augustus 2025 gaan we een stap verder en verschijnt ook een chatbot. Daarvoor werken we samen met Aylo, het bedrijf achter Pornhub, en de Lucy Faithfull Foundation (Stop it Now! UK). De algemene boodschap die ze krijgen luidt: ‘Ik ben een chatbot van Stop it Now! Wat u zoekt is schadelijk en strafbaar. Hulp is beschikbaar. Wij bieden anonieme, vertrouwelijke en niet oordelende ondersteuning.’ Daarna kunnen ze onze verschillende diensten bekijken, bijvoorbeeld onze website en ons hulpaanbod.”

Welke groep hopen jullie te bereiken met deze chatbot?

“De mensen die we hiermee waarschijnlijk het best kunnen bereiken, zijn zij die zichzelf al vragen stellen bij hun eigen gedrag, maar de stap naar hulpverlening nog niet gezet hebben. We willen ook mensen die zich nog niet bewust van hun gedrag, er wel bewust van maken. De chatbot heeft ook een afschrikkend effect. Soms moeten ze onze boodschap verschillende keren zien vooraleer het besef komt dat ze op het foute pad zitten. Vaak beleven ze dit in isolement. over die interesses praat je niet zomaar met naasten, ze zijn bang voor het oordeel van anderen. Daarnaast is er een groep die geleidelijk aan afglijdt tot schadelijk en strafbaar materiaal is. Dit kan verschillende oorzaken hebben, zoals een seksverslaving waarbij steeds meer triggers nodig zijn.”

Gaat de chatbot ook echt in gesprek met deze mensen?

“De bot gaat in gesprek, maar gaat niet in op individuele hulpvragen, daarvoor zijn er de chat of telefonische hulplijn. Wanneer iemand zegt dat die zich aangetrokken voelt tot jonge meisjes, zal de chatbot doorverwijzen naar de hulplijn. Wie zegt dat online beelden zoeken toch niet illegaal is, krijgt ook een beargumenteerd antwoord van onze bot, dat het wel degelijk strafbaar is en een link naar de hulplijn. Soms denken ze ook: ik misbruik zelf toch geen kinderen, dus ik ben niet in fout. Dan maakt de chatbot duidelijk dat de kinderen op de beelden misbruikt zijn om die beelden te maken. Door naar dergelijke beelden te zoeken, houd je het probleem in stand. De bot is dus geen vervanging van hulpverlening, het is wel een manier om te ontraden en beter toe te leiden naar de juiste hulp.”

De bot werd ontwikkeld in de UK, daar is hij al in gebruik sinds 2022. Hoe zijn de resultaten daar tot nu toe?

“Uit hun cijfers blijkt dat 82% van wie de geblokkeerde zoektermen invoert, de zoekactie tijdens eenzelfde sessie stopzet als de chatbot een boodschap geeft. Dat is een mooi resultaat. Of het ook resultaat heeft op langere termijn, daar hebben we minder zicht op. Daarnaast zien ze bij Stop it Now! UK ook een toename van honderden hulpvragers aan de hulplijn door de chatbot. Dat is wat je uiteindelijk wil bereiken. Bij ons is de bot sinds augustus 2025 online. We hebben nu een nieuwe projectaanvraag ingediend in de hoop het op langere termijn te kunnen evalueren. Ondertussen houden we de bot zelf online.”

Zelfhulpmodules

Jullie zetten via de chatbot ook in om jullie online zelfhulpaanbod meer in de kijker te plaatsen. Maken mensen daar gebruik van?

“Er wordt zeker gebruik gemaakt van ons zelfhulpaanbod ‘Stoppen is mogelijk’. We zoeken verschillende manieren om het nog meer bekendheid te geven bij deze moeilijk te bereiken doelgroep. De chatbot is een extra manier om de doelgroep aan te spreken en te motiveren de eerste stappen te zetten naar hulp. Voor sommigen kan een anoniem online hulpaanbod de drempel verlagen. Het bestaat uit verschillende modules waarin ze inzicht krijgen in hun pornogebruik, hun probleemgebieden en wat de achterliggende redenen zijn. Doen ze het uit verveling? Willen ze contact zoeken uit eenzaamheid. Gaat het over een seksuele voorkeur.? Of is er sprake van een verslaving?”

Na het doorlopen van het online zelfhulpaanbod kunnen mensen overstappen naar effectieve hulp. Hoe verloopt deze stap?

“We merken dat die drempel soms nog hoog is. Daarom hebben we een anoniem ‘blended care’ traject aan de zelfhulpwebsite gekoppeld. We bieden nu coaching aan, ter ondersteuning van de online zelfhulp en als een soort tussenstap. Wie zich aanmeldt, krijgt drie sessies aangeboden. Daarin bespreken we wat er in de zelfhulpmodules aan bod kwam, beantwoorden we de vragen die mensen hebben en luisteren we naar hun bezorgdheden. Het doel is om hen te laten aanhaken bij langdurige hulp. De voorbije maanden hebben zich er toch 14 mensen voor aangemeld. We hopen dat het project nog mag blijven voortduren, omdat we merken dat het ons helpt mensen naar de hulpverlening toe te leiden. Daar wordt ingezet op het begrijpen en het stoppen van het gedrag. Ons uiteindelijke doel is seksueel kindermisbruik voorkomen.”