Voor een inclusieve wereld, waar iedereen zich thuisvoelt

Onderzoek van Statistiek Vlaanderen toont aan dat sociale participatie door personen met een beperking steevast moeilijker is dan voor personen zonder beperking. Personen met een beperking zijn minder vaak actief lid van een vereniging, participeren minder vaak aan culturele activiteiten, doen minder vaak aan sport, gebruiken minder vaak het internet en zijn minder vaak politiek actief dan personen zonder handicap.

“Inclusie gaat over veel meer dan toegankelijkheid, hellende vlakken of drempelloze winkels”, aldus Stijn Vandamme, die zelf autisme heeft. “Daarnaast is er ook meer aandacht welkom voor duidelijke signalisatie en leesbaarheid van communicatie, en worden mensen met een beperking idealiter nog meer betrokken bij het lokale beleid. Met de InclusieAmbassade willen we lokale besturen aanspreken om een doordacht inclusiebeleid op te zetten, waardoor iedereen zoveel mogelijk kansen krijgt en betrokken wordt in de maatschappij. Meer contact tussen personen met en zonder beperking zet een rem op clichés en vooroordelen die vandaag nog steeds bestaan. Participatie versterkt de betrokkenheid en zet aan tot meer inclusie. Het gaat om het gevoel ergens welkom te zijn en benaderd worden als gelijkwaardige persoon, en echt uitgenodigd te worden om deel te nemen.”

Stap voor stap

Omdat lokale besturen hiervoor belangrijke partners zijn, maakte Stijn in de zomer een toer langs West-Vlaamse gemeenten. “We pakken het ludiek aan, met onze InclusieBingo waar we een affiche van maakten. Die overhandigen we aan de burgemeesters, samen met een brochure met meer uitleg bij de tips. We hopen dat die inspiratie bieden om er echt een beleidslijn van te maken op lokaal niveau. Een grootste plotse omwenteling verwachten we niet, maar elke gemeente die iets aanpast, is een kleine stap voorwaarts.”

Stijn vindt dat beperkingen als een deel van de samenleving beschouwd moeten worden, en dat inclusie een fundamenteel onderdeel van lokaal beleid moet zijn. Als ambassadeur riep hij eerder al op tot meer dialoog met mensen met een beperking. Zo ijverde hij vorig jaar nog voor prikkelarme zones op de kermis in Brugge en ging hij in gesprek met jeugdbewegingen over hoe hun werking inclusiever kan.

Inclusie als troef voor de hele samenleving

Hij vertelt over zijn eigen ervaringen: “Door mijn autisme heb ik meer dan andere mensen nood aan voorspelbaarheid. Op momenten dat ik me onzeker voel, reken ik op een goed inclusief beleid met voldoende duidelijkheid en voorspelbaarheid om weer zelfvertrouwen te krijgen en me te helpen navigeren in een dorp of stad. Dat kan door middel van concrete en visuele tips. Op die manier kan ik sneller schakelen in mijn hoofd en krijg ik meer zelfvertrouwen in plaats van alles op het moment zelf te moeten analyseren. Denk maar aan een stappenplan over hoe je een boek kan ontlenen in de bibliotheek of een extra bordje wanneer de bushalte is verplaatst door een kermis maakt voor mij een wereld van verschil.”

“Ik geloof dat een betere ondersteuning op het gebied van toegankelijkheid niet alleen goed is voor personen met een beperking, maar voor de hele samenleving”, gaat Stijn verder. “Meer inclusie leert ons dat iedereen verschillend is, maar ook dat iedereen elkaar altijd kan helpen en respecteren. Zo’n inclusief beleid versterkt het sociale weefsel in een dorp of stad, omdat iedereen voor elkaar zorgt en erbij hoort. Bovendien is extra ondersteuning voor personen met een beperking ook goed voor ouderen die minder goed te been zijn of jonge ouders met buggy's.”

 Tot slot heeft Stijn deze boodschap voor lokale besturen: “Maak op tijd en stond eens een babbeltje met mensen met een beperking, betrek ons bij de beleidskeuzes. Kortom: laat ons merken dat we meetellen.”

De negen tips van de InclusieBingo

1. Maak van inclusie een speerpunt: veranker toegankelijkheid en inclusie in beleids- en meerjarenplannen.  
2. Luister naar ervaringsdeskundigen: betrek mensen met een beperking actief bij het beleid.    
3. Zorg voor toegankelijke ruimtes: maak gebouwen en de publieke ruimte echt voor iedereen bereikbaar.
4. Geef kansen op de werkvloer: stimuleer de tewerkstelling van mensen met een handicap.    
5. Communiceer zonder drempels: gebruik inclusieve communicatie.     
6. Organiseer vrije tijd voor iedereen: zorg voor een inclusief vrijetijdsaanbod.
7. Verspreid correcte informatie: informeer burgers en werknemers correct en betrouwbaar over handicap.    
8. Maak mobiliteit toegankelijk: werk mee aan toegankelijke en inclusieve vervoersoplossingen.    
9. Bied een vast aanspreekpunt: zorg voor een duidelijk contactadres voor inclusie en toegankelijkheid.

>> Meer info op www.inclusieambassade.be
>> Je kan Stijn volgen op Instagram onder het account @vandammest