Hoofdbrekens over mazelen
Omdat de mazelen nauwelijks meer voorkomen, zien veel mensen het als een onschuldige kinderziekte. Niets is minder waar. Mazelen is een zeer besmettelijke infectie waaraan één tot twee per duizend mensen overlijdt. Wie geen antistoffen heeft, kan flink ziek worden.
Omdat de oorzaak een virus is, helpen antibiotica niet. De meeste mensen genezen spontaan, maar toch krijgt 10 tot 20% af te rekenen met complicaties, zoals middenoorontsteking, longontsteking of hersenvliesontsteking. Een acute hersenvliesontsteking heeft soms blijvende hersenschade als gevolg. Dat kan allemaal vermeden worden dankzij vaccinatie.
Het mazelenvaccin, dat gecombineerd zit in het mazelen-bof-rubellavaccin, is een uitstekend vaccin. Eigenlijk is het één van de beste en veiligste vaccins waarover we beschikken. Bij de introductie van de mazelenvaccinatiecampagnes in Europa midden jaren tachtig, verminderde het aantal mazelengevallen spectaculair op korte tijd. Unicef berekende dat de mazelenvaccinatie 94 miljoen levens heeft gered. Ooit bestond de hoop om het mazelenvirus, net zoals de pokken, volledig uit de wereld te bannen. Dat is niet gebeurd. In de jaren negentig begon een Britse arts fake news te verspreiden. Andrew Wakefield beweerde dat het mazelenvaccin autisme kan veroorzaken. Veel ouders lieten zich beïnvloeden. In Groot-Brittannië zakte de mazelenvaccinatiegraad in een mum van tijd van meer dan 90% tot minder dan 10%.
Wakefield werd geschorst als arts en zijn bewering werd meermaals weerlegd door wetenschappelijk onderzoek. Toch bleef er een zweem van wantrouwen hangen, aangewakkerd door antivaxers. De beroemde kinderboekenschrijver Roald Dahl riep in een hartverscheurende open brief ouders op om hun kinderen te laten vaccineren tegen mazelen. In de jaren zestig verloor Dahl zijn dochter Olivia aan mazelen. Ze was pas zeven jaar oud. De mazelenvaccinatie herpakte zich grotendeels, maar nooit helemaal.
Sinds de coronapandemie kreeg het vertrouwen opnieuw een knauw. Einde 2023 sloeg de Wereldgezondheidsorganisatie alarm over mazelen: er waren dertig keer meer meldingen dan in 2022. Vandaag duiken mazelen opnieuw op in Europa. Soms ook bij ons, zoals onlangs in Sint-Niklaas. Daarom voert de Vlaamse overheid campagne en roept ze mensen op om hun vaccinatiegraad te checken. Wie geboren is voor 1970 heeft veelal mazelen gehad als kind en geniet daardoor een levenslange bescherming door antistoffen. Mensen geboren na 1985 zijn doorgaans wel goed gevaccineerd en dus veilig. Tussen 1970 en 1985 werden veel mensen echter nog niet of onvoldoende gevaccineerd, met slechts één spuitje, terwijl de volledige vaccinatie uit twee prikken bestaat. Daardoor lopen die personen meer risico op mazelen. Of je al dan niet beschermd bent tegen mazelen, is moeilijk af te leiden uit een bloedstaal. Als je twijfelt, moet je niet aarzelen om je (opnieuw) te laten vaccineren.
Je leest er alles over op www.laatjevaccineren.be.
Marleen Finoulst