Minder dwang in psychiatrie
De Hoge Gezondheidsraad roept in een nieuw advies op om de dwang in de psychiatrie, zoals het vastbinden van een patiënt of hem in een isoleercel opsluiten, aan banden te leggen en pas te gebruiken als laatste redmiddel.
"Het gebeurt te veel, te lang en te vaak op een manier die niet respectvol, menselijk of herstelbevorderend is", aldus de HGR over het dwangbeleid in de psychiatrie. "Er is bovendien een wezenlijk gevaar voor het ontwikkelen van een psychisch en fysiek trauma bij patiënten, familieleden en personeel."
De raad pleit ervoor om alle vormen van conflict te mijden. "Niet naar huis mogen in het weekend, verplicht naar de therapie, geen bezoek tijdens de eerste twee weken... Dat zijn allemaal afdelingsregels die voor wrevel en conflict zorgen en vervolgens tot dwang leiden", zegt psychiater Chris Bervoets (UPC KU Leuven), voorzitter van de expertencommissie van de Hoge Gezondheidsraad. Is het in uitzonderlijke omstandigheden toch nodig om een patiënt tegen zichzelf te beschermen, dan moeten daar duidelijke richtlijnen voor zijn. Bovendien moet de psychiater aanwezig zijn en moet er overleg zijn met de patiënt en, indien mogelijk, met de familie.
Minister van Volksgezondheid Maggie De Block (Open Vld) laat weten dat ze met het advies als leidraad wil onderzoeken waar en hoe het nog beter kan. Al waarschuwt ze meteen dat het niet makkelijk wordt daar de nodige middelen voor te vinden. "Dit is niet alleen een zaak van de federale regering. Ook de deelstaten zullen bij het overleg moeten worden betrokken."
Inspectieronde en nieuw referentiekader voor Vlaanderen
In Vlaamse voorzieningen start Zorginspectie nog dit jaar met een inspectieronde rond het thema vrijheidsberovende maatregelen. Voorbeelden daarvan zijn fixatie en isolatie. Ze gaan daarbij na welke maatregelen er genomen worden in de voorzieningen, maar ook hoe voorzieningen preventief tewerk gaan op dit vlak en welk verbeterbeleid ze voeren.
De inspectieronde start in het najaar van 2016. In november zijn de eerste inspectiebezoeken voorzien. De inspecties ter plaatse zullen onaangekondigd gebeuren zodat Zorginspectie beter zicht krijgt op de dagdagelijks geleverde zorg. De inspectievaststellingen zullen gebaseerd zijn op gesprekken met medewerkers, inzage in procedures en in dossiers, inzage van cijfergegevens en vergaderverslagen en gesprekken met patiënten.
In overleg met de sector wordt door Zorg en Gezondheid en Zorginspectie momenteel ook een specifiek referentiekader over vrijheidsbeperkende maatregelen ontwikkeld. Zo’n referentiekader kan aan de voorzieningen een houvast bieden. Het zal richtlijnen bevatten over hoe met dwang kan worden omgegaan en in welke beperkte situaties dwang dan kan toegepast worden. De rol van de psychiater wordt hierin ook benadrukt. Er wordt ook gewerkt naar een ‘preventief klimaat’, waardoor veel vrijheidsbeperkende maatregelen kunnen worden vermeden. “Het advies van de Hoge Gezondheidsraad zal in dit kader ook bekeken worden en eventueel geïntegreerd in onze aanpak”, laat minister Vandeurzen weten.
(Belga/ De Morgen)