'Mensen ontmoeten en informeren: zo maken we het verschil'

Consulent Sofie Verhegge informeert gezinnen over het Groeipakket

Gezinnen met baby’s wachten in het Huis van het Kind in Aalst hun beurt af voor een medisch onderzoek bij een dokter of verpleegkundige. Maar wie langs de luiertafels met huilende kinderen verder doorloopt, komt bij Sofie Verhegge terecht. Zij is consulent bij FONS, een van de vijf uitbetalers van het Groeipakket. In Aalst zit ze iedere maandagvoormiddag klaar om gezinnen te informeren over hun recht op een of meerdere toeslagen.

Affiches en foldertjes over het Groeipakket liggen op haar bureau. “Onze lokale dienstverlening is nog vrij nieuw en moet nog wat meer bekendheid krijgen”, verklaart Sofie. Toch laat de eerste bezoeker niet lang op zich wachten. Timothy is een Vlaamse jongeman. Zijn vrouw is Mexicaans en iets langer dan een jaar in België. Samen hebben ze een zoontje. Timothy heeft een brief bij zich waarin staat dat zijn gezin misschien recht heeft op een sociale toeslag. In het Groeipakket worden sociale toeslagen automatisch berekend op basis van het inkomen van twee jaar geleden van beide partners. Maar aangezien de vrouw van Timothy pas sinds september 2018 in België is, beschikt de uitbetalingsdienst niet over haar inkomstengegevens. Sofie vraagt Timothy om haar de loonfiches van zijn vrouw te bezorgen zodat ze hun dossier in orde kan maken en de uitbetaling kan volgen. Timothy is blij met de service die hij krijgt. “Zelf zouden we er niet aan denken dat we recht hebben op zo’n tegemoetkoming. Over vier maanden krijgen we een tweede kindje. Als we de toeslag krijgen, zou die goed van pas komen.”

Geen dossiers, maar mensen
Sofie doet haar job graag. Ze werkte eerst lange tijd uitsluitend als dossierbeheerder. “Toen ik hoorde dat er mensen nodig waren om de lokale dienstverlening verder uit te bouwen, heb ik me gemeld. Als dossierbeheerder gaf ik al regelmatig telefonisch advies aan gezinnen. Ik wist dat klanten informeren me lag en energie gaf.”

Sofie heeft nog geen seconde spijt dat ze het bureauwerk nu afwisselt met veldwerk. “Ik merk dat ik door de mensen te ontmoeten, het verschil kan maken. Hoewel in het nieuwe systeem de meeste toekenningen en uitbetalingen automatisch verlopen, is er toch soms nog een tussenkomst nodig. Af en toe gebeurt een uitbetaling niet en voor sommige gezinnen is dat een ramp”, legt Sofie uit. “Zo kwam er onlangs een alleenstaande vrouw met twee kinderen langs. Haar kinderen kregen nog geen schooltoeslag, hoewel ze daar recht op hadden. Die vrouw had het geld dringend nodig om de schoolfacturen te kunnen betalen. Ik heb uitgezocht wat er precies aan de hand was. Voor die vrouw is het al een hele geruststelling als ze weet dat het probleem met hoogdringendheid behandeld wordt. De tijd die wij met onze lokale dienstverlening voor mensen kunnen uittrekken om problemen vast te stellen en op te lossen, is van onschatbare waarde.”

Muren slopen
De lokale dienstverlening is een belangrijk onderdeel van het Groeipakket. Die dienstverlening houdt niet enkel de rechtstreekse hulp aan gezinnen in, maar focust ook op de ondersteuning van welzijnspartners zoals de Huizen van het Kind, OCMW’s, ziekenhuizen, vzw’s tegen Armoede. “Dat gebeurde vroeger op federaal niveau te weinig”, zegt Sofie. “Toen werkte iedereen in zijn eigen hokje. Nu hebben we de muren gesloopt en trekken we naar onze partners om er infosessies over het Groeipakket te geven. Het is belangrijk dat ook zij tot op zekere hoogte de nieuwe wetgeving kennen. Anderzijds hebben wij door die sessies onze partners ook beter leren kennen. Vroeger hielpen wij mensen enkel met hun kinderbijslag. Verder ging het niet omdat we zelf niet goed wisten bij wie ze voor welk probleem terechtkonden. Nu bellen we even naar een partner en gaat de bal aan het rollen. Dat sneeuwbaleffect zorgt ervoor dat gezinnen sneller de juiste hulp krijgen.”

Taalbarrière
Een Syrische vrouw klopt aan. “Gemiddeld krijgen wij op zo’n voormiddag een zevental gezinnen over de vloer. Daar zijn vaak mensen met een migratieachtergrond bij”, licht Sofie toe. “Dikwijls zijn ze de taal niet machtig waardoor ze onze hulp meer dan nodig hebben.” Op de vraag van Sofie of de vrouw Engels of Frans spreekt, schudt ze het hoofd. Maar de Syrische is gewoon zich uit de slag te trekken en neemt haar smartphone met vertaalapp erbij. Beurtelings tikken zij en Sofie hun boodschappen in. Er wordt wat geknikt en zelfs gelachen. Humor heeft niet altijd nood aan taal. Het is een fascinerend schouwspel. Er wordt overwegend in stilte gecommuniceerd, maar de boodschap is op het einde duidelijk. “De toeslag waar het gezin van deze vrouw recht op heeft, werd al enkele maanden niet meer uitbetaald. Ik heb het dossier in orde gebracht zodat het gezin het achterstallige geld zo snel mogelijk krijgt”, legt Sofie uit. “Vaak is face-to-facecontact echt een noodzaak. Het Groeipakket over de telefoon uitleggen is niet altijd eenvoudig. Het is best een complexe materie.”

De Syrische vrouw heeft naast haar vraag over de sociale toeslag nog een andere brief bij zich. Die heeft niets te maken met het Groeipakket. “Mensen komen geregeld met hun post tot bij ons. Vaak zijn brieven nog ongeopend. Ze laten ze dicht uit angst voor alweer een betaling of omdat ze weten dat ze er toch niets van zullen snappen. Ik bekijk die brieven dan en leg hen uit waarvoor ze dienen en waar ze ermee terecht kunnen. Indien nodig bel ik een partner en neemt die contact op met het gezin.”

Schooltoeslag
De voorbije weken kreeg Sofie ook veel vragen over de schooltoeslag. Waar gezinnen vroeger zelf de aanvraag in orde brachten, werd dit jaar het recht automatisch onderzocht en moesten ze de betaling gewoon afwachten. Dat maakte mensen soms onzeker. In de toekomst zullen gezinnen hun Groeipakketdossier zelf kunnen raadplegen. Dat zal voor veel gezinnen een geruststelling zijn.” 

“Het lokaal aanwezig zijn voor gezinnen en welzijnspartners heeft bij de omschakeling naar het Groeipakket zijn nut zeker bewezen. In de toekomst is het de bedoeling om die lokale dienstverlening nog verder uit te bouwen”, zegt Sofie. “Het blijft een prioriteit om dicht bij de mensen te staan. Hoewel toeslagen automatisch toegekend worden, zullen er altijd gezinnen zijn die extra informatie of ondersteuning wensen. Het blijft belangrijk dat we gezinnen individueel kunnen begeleiden en informeren. Toen de kinderbijslag nog federale materie was, waren wij meer gebonden aan ons kantoor. Mensen moesten toen naar ons komen. Nu gaan wij naar de mensen. Ik vind dat een heel positieve evolutie.”

Foto's
Bob Van Mol