We zitten gemiddeld meer dan zes uur per dag
Met de Preventiebarometer meet Sciensano in opdracht van de Vlaamse overheid factoren die levensstijlkeuzes beïnvloeden, zoals zitten, bewegen en ons eetgedrag. De resultaten tonen dat heel wat mensen niet weten dat ze best niet langer dan een half uur aan één stuk zitten. Een positieve vaststelling is dat veel mensen zich voornemen gezonder te eten en meer te bewegen.
In 2025 brengt de Vlaamse bevolking gemiddeld 371 minuten per dag zittend door, wat overeenkomt met 6 uur en 11 minuten per dag. 21,0% van de Vlaamse volwassenen zit gemiddeld zelfs meer dan 8 uur per dag. Jongere leeftijdsgroepen zitten gemiddeld het meest stil. Slechts 28,2% van de Vlaamse volwassenen weet dat experten aanraden om elke 30 minuten even recht te staan en even rond te lopen.
Wel positief is dat drie op de vier personen zeggen dat ze de gezondheidsaanbeveling halen om minstens 150 minuten per week matig tot hoog intensief te bewegen. Slechts 32,2% geeft aan minstens twee dagen per week spierversterkende oefeningen te doen, wat wel de aanbeveling is. 18- tot 24-jarigen zijn het actiefst, terwijl 75-plussers het minst bewegen. Mannen bewegen vaker dan vrouwen, laaggeschoolden en personen die moeilijk rondkomen met hun inkomen bewegen minder vaak. Zeven op de tien volwassenen, vooral vrouwen en jongeren, nemen zich voor het komende jaar meer te bewegen. Wat hen voornamelijk tegenhoudt om dat te doen? Gebrek aan zin of energie, een drukke job of studie en een familieleven dat veel tijd vraagt.
Er is breed draagvlak voor structurele omgevingsmaatregelen: meer dan 9 op de 10 Vlamingen staan achter het herinrichten van de publieke ruimte voor meer actieve verplaatsingen. Hoewel de meerderheid haar buurt gemiddeld positief beoordeelt (85,6% kan er te voet of met de fiets naar winkels en school), ligt de buurtperceptie opvallend lager bij wie het minst beweegt — bij 75-plussers vindt minder dan de helft dat er voldoende fietspaden zijn.
Verschil tussen bewegen en zitten
Opvallend is het verschil tussen bewegen en zitten. De meeste mensen bewegen voldoende en hebben ook de intentie om nog meer te bewegen, maar slechts een kleine minderheid onderbreekt zijn zittende activiteiten door regelmatig even recht te staan. De proportie inwoners die plant om minder lang stil te zitten is ook opmerkelijk lager dan de proportie inwoners die plant om meer te bewegen. De aanbevelingen en bewustwording over stilzitten zijn duidelijk nog minder goed doorgedrongen dan de aanbevelingen rond bewegen. Ook de richtlijn om twee keer per week spierversterkende oefeningen te doen, is nog veel minder doorgedrongen dan bewegen.
Wat beïnvloedt ons eetgedrag?
Naast bewegen en zitten onderzocht deze Preventiebarometer ook intenties en beïnvloedingsfactoren voor ons eetgedrag. Nogal wat volwassenen blijven kampen met overgewicht en obesitas. 50,8 procent van de volwassen Vlaamse bevolking heeft overgewicht en 16,7 procent heeft obesitas. Deze cijfers bleven stabiel in vergelijking met de meting in 2022. Overgewicht komt vaker voor naarmate mensen ouder worden en zowel overgewicht en obesitas als ongezonde voedingsgewoonten komen vaker voor bij socio-economisch kwetsbare groepen.
“Ook de prijs van voeding blijft een belangrijke drempel om gezond te eten, terwijl het aanbod en de verleiding tot ongezonde keuzes groot blijven. Tegelijk zien we een groot maatschappelijk draagvlak voor maatregelen, bijvoorbeeld rond voeding in de schoolomgeving en gerichte regelgeving voor kinderen en jongeren. Hefbomen waar lokale besturen, onderwijs en publieke ruimte het verschil kunnen maken en waar de nieuwe gezondheidsdoelstelling Gezonde Generatie op inzet”, zegt Vlaams minister van Welzijn Caroline Gennez.
“De barometer bewijst dat wij als overheid onze rol moeten opnemen. Via de gezondheidsdoelstelling Gezonde Generatie willen we daarom een apart preventieprogramma uitwerken dat inzet op gezonde voeding, minder zitten en meer bewegen, en op de preventie van eet- en gewichtsproblemen. Door van jongs af aan kinderen aan te leren wat gezonde voeding is, vermijden we problemen die ze later kunnen krijgen. Daarom investeren we in 2026 36,5 miljoen in gezonde voeding op school”, concludeert de minister.
Over de Preventiebarometer
De Preventiebarometer onderzoekt wat mensen weten over en willen doen aan hun levensstijl en welke omgevingsfactoren gezonde keuzes moeilijk maken. De Preventiebarometer wordt uitgevoerd door Sciensano in opdracht van het Departement Zorg. De Preventiebarometer heeft verschillende thema’s bevraagd. Eerder verschenen al de resultaten over alcohol-, tabak- en cannabisgebruik. Later dit jaar volgt nog een rapport over mentale en seksuele gezondheid.
>> Op www.sciensano.be vind je alle cijfers van de Preventiebarometer.