Systeem goedkopere geneesmiddelen bereikt ook financieel zwakkeren
Het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) ging na of alle Belgen, ongeacht hun socio-economische achtergrond, financieel voordeel halen uit het bestaan van generische geneesmiddelen of bepaalde originele producten waarvan de prijs werd verlaagd.
Het resultaat is volgens het KCE bemoedigend, want net de minst bevoorrechte Belgen blijken iets meer dergelijke producten te kopen. Toch kan het beter. Artsen en apothekers kunnen aangespoord worden om goedkopere producten meer voor te schrijven en af te leveren . Ook de patiënt zou meer informatie kunnen krijgen over de meerprijs die hij betaalt bij de aankoop van een geneesmiddel waarvoor een goedkoper alternatief bestaat.
Voor de terugbetaling van voorgeschreven geneesmiddelen werd in 2001 in België een nieuw systeem ingevoerd, het referentieprijssysteem. Dergelijk systeem bestaat in de meeste Europese landen. Het wordt toegepast wanneer het octrooi van een merkgeneesmiddel verstreken is en er generische kopieën van het middel op de markt verschijnen. Deze laatste bevatten gelijkaardige bestanddelen en hebben dezelfde werking als het oorspronkelijke geneesmiddel. Omdat de fabrikant geen ontwikkelingskosten meer heeft, is het vaak goedkoper. Het referentieprijssysteem verlaagt in dat geval de terugbetaling van al deze producten met dezelfde werkzame stof met 30% of meer.
Als de patiënt toch een duurder origineel voorgeschreven krijgt, moet hij het verschil (het referentiesupplement) zelf opleggen, bovenop het remgeld. Door dit systeem wordt de arts, via de patiënt, aangespoord om meer goedkope geneesmiddelen voor te schrijven. Hierdoor doet de ziekteverzekering besparingen, zonder dat aan medische kwaliteit wordt ingeboet, en kan zij meer middelen besteden aan bijvoorbeeld de terugbetaling van nieuwe, vaak dure geneesmiddelen.
Men vroeg zich af of socio-economisch zwakkere bevolkingsgroepen niet door het systeem worden gepenaliseerd omdat het systeem door hen minder gekend en dus gebruikt is. Dit bleek niet het geval te zijn.
Maatregelen gericht op artsen, apothekers en patiënten
Om dit bedrag te doen dalen pleit het KCE voor een overleg om de minimum voorschrijfpercentages van artsen voor goedkopere geneesmiddelen (quota) te verhogen. Deze quota, die per medische specialisatie worden vastgelegd, bestaan al sinds 2006 en zijn sindsdien niet meer aangepast.
Daarnaast zouden apothekers het recht moeten hebben om een generisch geneesmiddel af te leveren, zelfs wanneer een origineel werd voorgeschreven, tenzij de voorschrijvende arts het uitdrukkelijk heeft verboden. Dit substitutierecht bestaat in de 11 andere landen die in de studie werden opgenomen, maar nog niet in België. Het is wel voorzien door een wet van 1993, maar er werden nog geen uitvoeringsbesluiten voor opgesteld.
Ten slotte pleit het KCE voor het nog beter informeren van de patiënt door hem, op het moment van aankoop van een merkgeneesmiddel, waarvoor een goedkoper alternatief bestaat, een duidelijke uitleg te geven over het verschil in kostprijs.
| De volledige tekst van de studie is beschikbaar op http://kce.fgov.be (rubriek publicaties) onder de referentie KCE Reports vol.126A.
Geschreven door Nico Krols op 02/04/10 in de categorieën Weliswaar, Gezondheidszorg en Armoede
