Jacques Peustjens over zijn toneelstuk Oscar et la dame rose: "We benaderen zieke kinderen te omfloerst."
Oscar et la dame rose (Theater PEG) gaat over een terminaal ziek jongetje. Het is volgens Eric Bracke een van de aangrijpendste voorstellingen van de afgelopen jaren. Regisseur Jacques Peustjens is ook coördinator van de Cliniclowns.
“De optredens met de cliniclowns voor de zieke kinderen en hun familie in het zorghotel Villa Rozerood hebben me geïnspireerd bij de regie”, vertelt Jacques Peustjens. “De rol van de tienjarige Oscar die aan leukemie lijdt, wordt gespeeld door een volwassen acteur. De ouders, die grote moeite hebben om met Oscar over zijn ziekte te praten, worden vertolkt door poppen. Iedereen die in de zorgsector met deze problematiek in aanraking komt, zou dit stuk moeten zien.”
Jacques Peustjens is coördinator van de stichting Cliniclowns. Het doel van de stichting is om in achttien ziekenhuizen zieke kinderen afleiding en ontspanning te bieden. “Vroeger trad ik zelf ook op als cliniclown, maar sinds ik de coördinatie en de coaching voor mijn rekening neem, heb ik er geen tijd meer voor. Elke dag van de week zijn we aan de slag in een ziekenhuis en de kinderen weten wanneer we komen. Om de continuïteit te verzekeren zijn we met achttien cliniclowns. Er is wel een groot verloop en daarom houden we binnenkort in ons theatertje een auditie om nieuw talent te vinden.”
Het theater van het gezelschap PEG is gevestigd in een voormalige kapel in de Vliegenstraat nabij het Sint-Jansplein. “We zijn 22 jaar geleden begonnen met PEG als een liefhebbersgezelschap. Gaandeweg zijn we een semiprofessioneel gezelschap geworden dat drie tot vier producties per seizoen brengt. De mensen in het bestuur zijn in de wijk opgegroeid. Het is een bewuste keuze om in deze wijk te blijven, al moet ik toegeven dat het moeilijk is om de allochtonen uit de buurt naar onze voorstellingen te lokken.”
“We hebben een redelijk trouw publiek, maar met Oscar et la dame rose zijn er ook mensen komen kijken die onder de indruk waren van het boek van de populaire Franse schrijver Eric-Emmanuel Schmitt. Zelf was ik ook meteen verkocht toen ik het twee jaar geleden las. Bij de adaptatie voor het toneel heb ik veel personages laten vallen. Uiteindelijk zijn er maar drie acteurs, de rest van de personages wordt vertolkt door poppen en we gebruiken ook filmbeelden. Joris Jozef, destijds de oprichter van Ultima Thule, neemt het poppenspel voor zijn rekening. Die integratie van poppen en acteurs is me goed bevallen. De ouders weten niet hoe ze met Oscar over zijn ziekte moeten praten. Ze worden bijna emotieloos gespeeld. De pop die het meisje vertolkt op wie Oscar verliefd wordt, komt breekbaar en gevoelig over. Als Oscar haar op een bepaald moment een kus geeft, gaat het publiek er volledig in mee.”
“Oscar et la dame rose is eigenlijk een briefroman. Oscar sluit in het ziekenhuis vriendschap met la dame rose die er als vrijwilligster werkt. Zij raadt hem aan brieven te schrijven om de hulp van God in te roepen. Elke scène begint dan ook met een brief aan deze God waarin Oscar zijn leven beschrijft zoals hij het zou willen beleven. Als ongelovige worstelde ik aanvankelijk met de prominente aanwezigheid van God in de novelle van Schmitt. Eigenlijk is het boek een deeltje uit een trilogie over religie. Schmitt schreef eerst Milarepa, over het boeddhisme en daarna Monsieur Ibrahim et les fleurs du Coran, over de islam. In Oscar et la dame rose staat de christelijke god centraal. In het stuk heb ik zijn aanwezigheid wat afgezwakt. Je ziet hem op filmbeelden als Elvis-personage dat verder niets zegt.”
“Uiteindelijk gaat het stuk over onze problematische, ontwijkende omgang met kinderen die terminaal ziek zijn. Niet alleen de familie, ook verzorgend personeel en dokters hebben de neiging zieke kinderen omfloerst te benaderen. Daarom sluit dit stuk ook nauw aan bij ons werk als cliniclown. Wij stellen de kinderen wel centraal. Als regisseur heb ik ook dankbaar gebruik gemaakt van mijn ervaringen in het respijthuis of zorghotel Villa Rozerood in De Panne, waar we deze vakantie elk weekend hebben opgetreden. Het hotel is nu helaas door brand vernield. Maar het werk met de cliniclowns heeft me dus mede de inspiratie gegeven om dit stuk te maken.”
“Eigenlijk zou iedereen die in de zorgsector met deze problematiek geconfronteerd wordt naar onze voorstelling moeten komen. Daarom zullen we het stuk ook spelen in scholen die mensen voorbereiden op een baan in de zorgsector. Niet omdat de voorstelling een handleiding is om met dergelijke situaties om te gaan, maar omdat ze je laat nadenken over je eigen opstelling. Daarnaast confronteert de voorstelling je ook met je eigen sterfelijkheid. Dat komt in de voorstelling sterker naar voor dan in het boek, omdat de rol van Oscar door een volwassen acteur wordt gespeeld. Oscar ziet elke dag die hij nog te goed heeft als tien jaar van zijn leven, zodat de hele levenscyclus de revue passeert. Natuurlijk spreekt de voorstelling ook ouders aan van wie het kind ongeneeslijk ziek is. Een ouderpaar dat naar de voorstelling was komen kijken, schreef op Facebook dat het een fantastische voorstelling was die hen een stap verder gebracht heeft in het verwerkingsproces van het verlies van hun kind.”
“We spelen nog extra voorstellingen in januari in ons theater in Antwerpen. Daarnaast hebben we ook het plan opgevat om een fotoboek uit te geven met interviews met kinderen die ernstig ziek zijn. Daarin willen we niet de ziekte benadrukken, maar de kinderen laten vertellen hoe zij hun situatie ervaren en hoe de omgeving daarop reageert. Journalist Geert De Weyer zal de kinderen interviewen, ik maak de portretten.”
www.peg.be
Proust’s poll | Via de vragenlijst van Proust probeert Weliswaar te achterhalen wie Jacques Peustjens wel denkt dat hij is.
Welke kwaliteit waardeer ik in een man?
Ontwapenend en daardoor humoristisch zijn.
Welke kwaliteit waardeer ik het meest in een vrouw?
Humoristisch en daardoor ontwapenend zijn.
Wat waardeer ik het meest in mijn vrienden?
Dat ze hun tijd nemen vooraleer een oordeel te vellen.
Wat is mijn voornaamste tekortkoming?
Te weinig geduld.
Wat is mijn favoriete bezigheid?
Mijn handen wassen.
Waar en wanneer ben je het gelukkigst?
Als ik bij vrienden ben en over onbenullige dingen kan lullen.
Welke woorden gebruik je te vaak?
Gezellig hé?
Wat is mijn idee van geluk?
Je bij iemand geborgen voelen.
Wat zou mijn grootste ongeluk zijn?
Ernstig ziek worden.
Behalve mezelf, wie of wat zou ik willen zijn?
Een goede muzikant.
In welk land zou ik het liefst wonen?
In het land waar ik geboren ben.
Wie zijn mijn helden in het gewone leven?
Alle mensen die zich op één of andere manier voor andere mensen inzetten.
Wat verafschuw ik boven alles?
De onvoorstelbare domheid van sommige mensen.
Welke hervorming zie ik het liefst doorgevoerd?
Een hervorming die ervoor zorgt dat religie minder mensenlevens eist.
Hoe zou ik willen sterven?
Eigenlijk onzinnig om op te antwoorden want je hebt geen of weinig keuze.
Wat is mijn lijfspreuk?
Loslaten.
Wat is mijn lievelingsvogel?
Zeemeeuw.
Wie zijn mijn favoriete prozaschrijvers?
Alessandro Baricco en Philippe Claudel.
Wie is mijn held in de wereld van de literatuur?
Don Quichot.
Wie zijn mijn favoriete componisten?
Herman van Veen, Joe Jackson en Jan Garbarek.
Wie zijn mijn favoriete schilders?
Egon Schiele en René Magritte.
www.peg.be
Geschreven door Eric Bracke | Foto's Stephan Vanfleteren op 07/11/11 in de categorie Cultuur
