Dokters van de wereld. Deel 3: de arts
Mensen die geen toegang krijgen tot de gezondheidszorg. Het is een fenomeen dat we ook in België kennen. Vooral asielzoekers, mensen zonder papieren en daklozen trekken aan het kortste eind. De ngo Dokters van de Wereld krijgt hen dagelijks over de vloer. In Antwerpen voeren ze, net als in Brussel, van december tot eind maart een crisisplan uit. In samenwerking met Antwerpse centra voor daklozen vergroot Dokters van de Wereld het aanbod medische en paramedische consultaties. Wie de mensen achter de ngo zijn en waarom ze zich vrijwillig engageren lees je deze week. Vandaag ontmoeten we Jan Theerens, vrijwillige arts.
Wanneer de arts van dienst het geïmproviseerde dokterskabinet – een omgebouwde slaapkamer in nachtopvangcentrum De Biekorf – binnenkomt, begroet hij de drie aanwezige verpleegsters enthousiast. De goedlachse man met de luide stem is Jan Theerens (54). Hij is al 29 jaar huisarts op het Kiel in Antwerpen. Hij komt uit een doktersgezin, zijn vader en twee broers zijn ook arts. Sinds december is Jan Theerens vrijwilliger in het winterplan van Dokters van de Wereld. Jan: “Op de site van radiozender van Joe FM zag ik een advertentie dat ze artsen zochten voor de consultatie op donderdagnamiddag. En laat dat nu net mijn vrije middag zijn. Vroeger hield ik die middag vrij om quality time door te brengen met mijn vier kinderen. Maar nu de kinderen groot zijn, hebben ze hun eigen agenda en daar past vader niet meer in (lacht).”
Arts Jan Theerens onderzoekt een dakloze patiënt: “De patiënten hier zijn heel dankbaar voor het weinige dat ik soms voor hen kan betekenen. Maar ik lach hier veel, samen met de mensen. En voor die glimlach doe ik het.”
Waarom kiest hij dan geen hobby? “Na een avond vrijwilligerswerk kruip ik met een nog beter gevoel in bed dan anders. Een dankbaar gevoel omdat ik het zo goed heb in het leven. Ik ben niet de grote wereldverbeteraar. Ik hou dit werk alleen maar vol omdat ik hier met fijne en geëngageerde collega’s werk én omdat het cliënteel plezant en dankbaar is.” Of hij in zijn gewone praktijk deze mensen dan niet over de vloer krijgt? Jan: “Mijn praktijk, die ik van mijn vader heb overgenomen, ligt in een volkse wijk in Antwerpen. Ik zie daar een zeer gemengd publiek: veel oudere Belgen, veel allochtonen, nieuwe armen zoals alleenstaande moeders met kinderen, maar ook mensen zonder papieren stappen mijn praktijk binnen. Ik hanteer voor iedereen die het nodig heeft het derdebetalerssyteem (de rekening wordt rechtstreeks naar de mutualiteit gestuurd, nvdr). Anders weet ik dat ze een doktersbezoek uitstellen, met gevolgen voor complicaties. Maar in de winterwerking van Dokters van de Wereld is de problematiek toch nog schrijnender. Ik behandel hier veel ontstekingen van de bovenste luchtwegen, tot longontstekingen toe, zie veel tandproblemen en erge wonden aan de voeten. Ik ben niet naïef, ik weet dat sommigen van deze mensen door hun eigen daden in de miserie zijn geraakt. Maar wie ben ik om te oordelen over de misstappen in hun leven? Ik ben grootgebracht in een wam nest en heb er alle kansen gekregen. Vele mensen die ik hier zie, hebben een andere jeugd gehad.”
Jan heeft dan ook zijn mening over het in vraag stellen van de medische zorg aan asielzoekers en mensen zonder papieren: “Ik erger me mateloos aan de politiekers en beleidsmakers die in hun warme kantoren onmenselijke beslissingen nemen. Of nog erger: geen beslissingen nemen. De patiënten die ik hier zie, zijn mensen die ziek zijn en hulp nodig hebben. Hen geen hulp bieden omdat ze niet de nodige papieren hebben, dat vind ik in onze consumptiemaatschappij gewoonweg misdadig. Bovendien zie ik hier ook autochtone mensen die anders niet naar de dokter zouden gaan. Ik heb net een dakloze Belgische vrouw onderzocht bij wie ik een longontsteking heb vastgesteld.”
Of de gratis hulp dan geen aanzuigeffect heeft, zoals in de media wordt geopperd? Jan: “Die uitspraak geeft me een gevoel van machteloosheid. Ik weet niet of een gratis doktersonderzoek en een staaltje hoestsiroop zo’n aanzuigeffect heeft als je weet dat je daarna weer in de kou op straat belandt. Als arts vind ik dat goede en laagdrempelige gezondheidszorg er voor iedereen moet zijn, zonder onderscheid. En daarom hoop ik dat mijn enkele uren vrijwilligerswerk meer kunnen zijn dan druppels op een hete plaat.”
>> Meer info over Dokters van de Wereld vind je op www.doktersvandewereld.be . De organisatie is steeds op zoek naar vrijwilligers: dokters, verpleegkundigen, sociaal werkers, onthaalmedewerkers. Ook giften zijn welkom. Dokters van de Wereld doet ook mee aan de actie SOS Opvang.
Geschreven door Bianca De Wolf op 17/02/12 in de categorieën Armoede en Algemeen Welzijnswerk
