Action learning in de ouderenzorg
De vzw Vlaamse Verpleegunie krijgt van Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen subsidie om met leidinggevenden in de ouderenzorg aan 'action learning' te doen, zodat ze beter gewapend kunnen omgaan met ethische knelpunten in hun job. Dit moet uitmonden in kwaliteitsvollere ouderenzorg. De subsidiëring van het project bedraagt 37.000 EUR en zal besteed worden aan een bescheiden vergoeding aan de begeleiders en trainers die de opleiding geven.
Specialiseren in complexe zorgomgeving
Het beroep van verpleegkundige staat onder druk, zoveel is duidelijk. De toenemende schaarste aan verpleegkundigen is daarvan een symptoom. Jonge mensen verkiezen een duidelijk afgelijnd beroep dat aantrekkelijk is en maatschappelijke waardering oplevert. In de gezondheidszorg doen zich drie evoluties voor: een sterke professionalisering van de zorg en een toename van het aantal ziektebeelden als gevolg van de vergrijzing en een hogere verwachting van de kant van de patiënt. Verpleegkundigen werken in een wereld die complexer wordt en specialisatie vergt.
Heracleitos is op de praktijk gericht
Het project 'Heracleitos 2' is een directe reactie op deze trends. Verpleegkundigen en gezondheidswerkers zijn doeners, mensen die resultaat willen van hun werk en bereid zijn om na te denken en te praten over hun praktijk. Heracleitos 2 gaat dus uit van de praktijk, meer bepaald van de vraag van de patiënt. De werkgroep Ethiek van de Vlaamse Verpleegunie buigt zich over ethische kwesties in de verpleegkundige praktijk. Verpleegkundigen moeten aan de hand van ethische richtlijnen professioneel met ethische probleemsituaties om kunnen gaan. Dat project kreeg in 2007 de naam Heracleitos en werd intussen getest in rust- en verzorgingstehuizen en is ook toepasbaar in complexe zorgsituaties thuis.
Geen frustratie en irritatie meer
Wat doe je als een bewoner wil afwijken van zijn dieet en zo ingaat tegen de aanbevelingen van de internist? Of als een bewoner een zware behandeling wil stopzetten met onvermijdelijk de dood voor gevolg terwijl de familieleden dat helemaal niét willen. Of wat als hij vraagt hoe je een wilsbeschikking laat opmaken? Hoe ga je om met een conflict in het zorgteam over de houding tegenover een bewoner? Als een bewoner zich agressief gedraagt, zich beledigend uitlaat, waar houd je dan het midden tussen je zelfrespect en zwijgen om de goede vrede?
Zonder antwoord op deze vragen, doen dergelijke situaties in alle stilte hun destructieve werk. Ze leiden tot verlies van tijd en energie. Indirect veroorzaken ze demotivatie, absenteïsme, personeelsverloop. Het uitgangspunt van het project Heracleitos is duidelijk: de zorg sluit maximaal aan bij de behoeften van de bewoner. Het project gebruikt voorbeelden uit de praktijk en vertaalt ze naar de wereld van een zorgteam. Uiteindelijk wordt de ervaring samengevat in richtlijnen die helpen in ethisch moeilijke situaties. Dat gebeurt niet door de aanpak te stroomlijnen, zoals in klinische processen, maar door nieuwe, meer bevredigende praktijken te creëren die waar mogelijk problematische situaties vermijden.
Aan de slag
Teams en begeleiders hebben nu een stappenplan en een begeleidende handleiding. Het stappenplan leidt op een systematische manier tot een oplossing in alle omstandigheden die zich kunnen voordoen. Die oplossingen worden vervolgens geëvalueerd. Aan de handleiding werkten specialisten mee uit o.a. het onderwijs, de ouderensector, de thuiszorg, de geestelijke gezondheidszorg en de ziekenhuissector. Uit de eerste evaluaties van het proces blijkt dat geen enkel team na de bespreking van een casus ontgoocheld naar huis gaat. Integendeel. De Vlaamse Verpleegunie was vragende partij om hoofdverpleegkundigen en sectorverantwoordelijken in de thuiszorg deze opleiding te kunnen geven in Heracleitos 2. Door de toekenning van een subsidie kunnen de opleidingen binnenkort starten.
Voor meer informatie:
| www.vlaamseverpleegunie.be
| coordinator@vlaamseverpleegunie.be
Geschreven door Nico Krols op 12/03/10
